Music news from a Vietnamese traditional musician

Category » Nghệ sĩ từ trần

Lm. Trần Cao Tường: NHỮNG CÁNH CHIM NON CỦA NHẠC SƯ NGÔ DUY LINH

 Linh mục nhạc sư Ngô Duy Linh đã từ trần ngày 20 tháng 2 năm 1998 tại Arlington Texas, và được đưa về mai táng tại nghĩa trang Avondale, Louisiana, bên cạnh mộ nhạc sư Hải Linh. Cuộc đời của Ngài là những cánh nhạc vút bay theo "Thần Nhạc lên ngôi" như Ngài đã từng diễn tả. Nỗ lực suốt đời là góp phần đào tạo những cánh chim non bay theo được chim Mẹ Tiên, hay bay theo lối của đàn chim là Dũng Lạc, tức là 117 vị Thánh Việt trong dịp tôn phong năm 1988.

NHỮNG CÁNH CHIM NON CỦA NHẠC SƯ NGÔ DUY LINH

Lm. Trần Cao Tường



TẠI SAO CHIM KHÔNG BIẾT BAY?


Ca dao đã diễn tả hiện trạng của nhiều con chim Việt:

Em như con hạc đầu đình
Muốn bay không cất nổi mình mà bay.


Chim lại không biết bay, cá lại chết khát dưới nước! Thật là một điều nghịch lý, bất bình thường. Tại sao người Việt vẫn tự coi mình là con của chim Tiên mà bay không nổi?

Câu trả lời được tìm thấy qua một câu chuyện điển hình xẩy ra thực. Tác giả cuốn sách về tâm linh "Vượt Qua Nỗi Sợ" (Let Go of Fear) là Carlos Valles kể lại:

Một hôm ông đang đi dạo ở ven rừng vùng nhiệt đới Á Châu, thì bỗng thấy một hiện tượng khá lạ. Một con chim đang đậu trên cành cây cao mà run rẩy đờ thân ra như không còn sức gì mà bay lên được nữa. Mỏ nó líu lại không sao kêu ra tiếng nổi. Ðể ý quan sát, thì ông tìm thấy lý do rồi: ở dưới gốc cây là một con rắn hổ mang đang ngóc đầu lên phùng mang hướng thẳng về phía con chim. Thế là con chim như bị thôi miên cứng đờ ra mất hết tinh lực, đứng chờ sẵn để con rắn leo lên làm một bụng no nê. Ðiều lạ là con rắn thì ở xa mãi dưới gốc cây kia, mà con chim thì ở trên cành cây cao. Nó có cánh bay được và có mỏ hót được. Và nó có cả một bầu trời để tung mình vút cao mà nó làm không nổi.

Thấy cảnh đáng thương như vậy, Carlos Valles bèn lấy một cục đất ném về phía con rắn. Thấy động và thấy sự có mặt của một loài hơn mình, con rắn bèn rụt cổ xuống hậm hực trườn đi chỗ khác, có vẻ tiếc rẻ miếng mồi ngon bỏ qua rất uổng. Và con chim bỗng hoàn hồn tỉnh táo cất giọng hót líu lo và tung cánh bay lên thênh thang.

TIN VUI CÓ THỂ BAY ÐƯỢC

Lý do gì vậy? Con chim không bay không hót nổi vì nó sợ quá. Nỗi sợ làm nó mờ mắt không còn nhìn thấy gì nữa, quên luôn cả khả năng và bản lãnh của nó. Hay nói đúng hơn là nó chỉ còn nhìn thấy con rắn. Chính cái thấy trong đầu con chim đã giới hạn khả năng của nó, quên rằng nó có đôi cánh và bầu trời thênh thang rộng mở bên trên. Nó đã đánh mất niềm tin vào chính mình nên cũng mất sức.

Cái thấy tạo ra phán đoán và tâm tình. Và tâm tình tạo ra hành động: sợ thì tránh; thích thì tìm. Tâm tình ở đây là sợ hãi; và hành động là run rẩy cứng đờ ra. Như vậy chính cái nhìn và cái thấy trong đầu con chim mới là sức mạnh cột chân và mỏ nó, và đủ sức làm nó bất động.

Tờ The Times-Picayune vùng New Orleans có lần đề cập tới quyền lực đào tạo trẻ em bây giờ bằng một hình ảnh gây ấn tượng rất mạnh: một đứa bé đeo kính, mà hai mắt kính là hai màn ảnh Tivi. Nó được các lái buôn đào tạo để nhìn đời bằng hai con mắt ấy, với hình ảnh đã được tính toán hẳn hòi do những người ngồi đàng sau màn ảnh TiVi, biến cả một thế hệ thành những khách hàng "không người lái". Chúng được bơm vào máu những thích thú mới để trở thành những con mồi qua những chương trình hoạt họa rất hấp dẫn và đầy mánh lới với kỹ thuật quảng cáo cao độ. Một thời trẻ em thích ăn Domino Pizza là vì bọn Ninja Turtles mỗi lần đi cứu thiên hạ về đều đưa Domino Pizza xuống gầm cống ăn. Hèn chi trẻ rất mê loạt phim này và đòi mua cho được bất cứ đồ chơi hay gầy dép quần áo nào có hình Băng Rùa. Rồi bây giờ là Power Ranger và còn nhiều thứ "sáng kiến" dài dài.

Những con chim non là thế hệ trẻ cũng đang bị cột chân bất động như con chim bên rừng Ấn Ðộ. Chúng chỉ được phép nhìn thấy có vậy. Làm thế nào để vượt thoát bay lên được? Con đường vượt thoát chính là đổi được cái nhìn và cái thấy. Ðó chính là niềm tin. Harvey Cohen, một nhà tâm lý nổi tiếng đã nói: "Bạn được trao ban khả năng bay được, vì bạn có một cái đầu."

Con đường nằm ngay trong đầu mỗi người, nhưng cần phải những giây phút dừng chân, vào nơi tĩnh lặng để phản tỉnh. Tin Vui đầu mùa Chay cho thấy Chúa Giêsu cũng phải phấn đấu chọn lựa cái nhìn tức là niềm tin về chính mình. Ngài đã vào nơi tĩnh lặng bốn mươi ngày để nhìn cho kỹ: nếu chỉ giới hạn con người vào ba nhu cầu hạ đẳng là miếng ăn, quyền chức, danh tiếng, thì con người cũng chỉ là con vật như con phượng hoàng ở vườn đàng sau với đàn gà, cũng chỉ biết tranh mồi, tranh gáy mà thôi. Và sẽ bị cột chân không bao giờ bay lên được.

ÐÀO TẠO NHỮNG CÁNH CHIM NON

Nhiều người đang góp phần lành mạnh khóa thế hệ trẻ. Một trong những nỗ lực đó phải nói tới chương trình đào tạo Những Nhóm Chim Non của nhạc sư Ngô Duy Linh từ năm 1992: dùng âm nhạc để chuyển hóa nhãn quan và mở hướng cho lớp trẻ có thể nhìn cao hơn lên như Ngài đã chia sẻ với niềm xác tín về "Sức cảm hóa vạn năng của âm nhạc".

Tháng 11 năm 1993 dịp kỷ niệm 5 năm phong thánh Các Thánh Tử Ðạo Việt Nam do Miền Ðông Nam Hoa Kỳ tổ chức tại Baton Rouge, các Nhóm Chim Non Dũng Lạc của nhạc sư Ngô Duy Linh đã góp phần rất đặc sắc nói lên tinh thần cho thế hệ trẻ: tập bay theo con chim đầu đàn là thánh Dũng Lạc, với những bài vừa hát vừa thổi sáo như Âu Ca Dũng Lạc, Ðàn Chim Dũng Lạc, Chim Khuyên, Lý Tưởng, Ý Chí, Tác Phong. Lời thì đơn sơ, nhưng có sức nhập tâm rất nhanh để chuyển ra hành động:

- Ðàn chim Hùng, tung cánh lên. Núi cao nào cũng thấp. Ðàn chim Lạc, gieo sướng vui. Khó khăn nào cũng cười.

- Là Chim Non Dũng Lạc, em vươn cánh bay cao. Như Tiên Rồng góp sức, Hùng khí Việt anh hào.


Nhạc sư Ngô Duy Linh có lần đã "bật mí" kể về những ước mơ trong đời, và cho biết lý do tại sao lại có thể say mê lặn lội vất vả đi dạy nhạc cho đám trẻ, và đang soạn cuốn Phương Pháp Dạy Nhạc cho Thiếu Nhi.

Năm 1954-1956 nhạc sư theo học sư phạm âm nhạc cho thiếu nhi là Phương Pháp Ward tại Institut Catholic ở Paris. Sau khi thành lập và làm giám đốc đầu tiên Trường Quốc Gia Âm Nhạc và Kịch Nghệ tại Huế, năm 1963 có dịp sang Nhật tham dự một buổi họp về nhạc, nhạc sư đã nhận ra một điều là dân Nhật lúc đó từ 61tuổi trở xuống ai cũng biết nhạc và giỏi nhạc. Lý do là từ năm 1907 chương trình giáo dục Nhật đã đưa nhạc vào các lớp như một môn học bắt buộc với hệ số cao nhất ngang với những môn học quan trọng khác. Mẫu giáo phải học mỗi tuần 3 giờ âm nhạc. Trung học phải học mỗi tuần 2 giờ. Môn âm nhạc trong kỳ thi mãn khóa trung học là môn bắt buộc với hệ số 2 như môn toán.

Như vậy tất cả dân Nhật tính đến năm 1963 tuổi từ 20 đến 61 đều đã học âm nhạc liên tục 10 năm. Mà dân Nhật tới 100 triệu người thì trình độ nhạc của đại chúng Nhật cao tới cỡ nào. Người Nhật đã nhận ra "sức cảm hóa vạn năng của âm nhạc".

LÒNG ÐÊ MÊ GIANG CÁNH BAY XA

Với tâm huyết bồi đắp cho nét văn hóa và nếp sống đạo đặc sắc của người Việt mà dịp phong thánh là cơ hội quí báu phát triển tinh thần này, năm 1988 nhạc sư Ngô Duy Linh đã dấn thân nhận nhiệm vụ trưởng ban thánh ca cho Lễ Phong Thánh Các Thánh Tử Ðạo Việt Nam tại Roma. Nét độc đáo của nhạc Việt đã được mang vào phụng vụ với sự hỗ trợ hết mình của nhóm Phượng Ca Dân Ca Quốc Nhạc của Phương Oanh từ Paris. Bản "Ngày Vinh Thắng" đã đi vào lịch sử Giáo Hội Việt Nam qua biến cố này; tháng 11 năm 1988 điều khiển thánh ca cho Ðại Hội Miền Ðông Nam Hoa Kỳ mừng lễ Các Thánh Tử Ðạo Việt Nam lần đầu tiên; tháng 7 năm 1989, điều hành thánh ca cho Ðại Hội Công Giáo Kỳ III tại California với chủ đề Sống Tinh Thần Các Thánh Tử Ðạo Việt Nam. Tháng 11 năm 1993 điều hành thánh ca cho Ðại Hội Miền Ðông Nam Hoa Kỳ dịp kỷ niệm 5 năm phong thánh. Dịp kỷ niệm 200 năm tổng giáo phận New Orleans, nhạc sư cũng đã mời nhóm Phượng Ca Dân Ca Quốc Nhạc từ Paris sang đóng góp nét nhạc Việt vào phụng ca Mỹ.

Nhạc đã có sức lay động, mở lên nhãn quan và niềm tin đích thực, bật hứng khởi mới. Nhạc chính là ngôn ngữ của Thần Linh, làm mọc cánh bay cao với nhạc sư Ngô Duy Linh hôm nay, mang theo tâm tình của Tagore trong Lời Dâng:

Lúc Người ban lệnh cất lời ca,
Tôi thấy tim mình như rạn nứt vì hãnh diện vô cùng.
Ngước mặt nhìn Người, mắt tôi ứa lệ.
Trong tôi điệu đục khàn bỗng dưng biến thành hòa khúc dịu êm.
Như chim háo hức băng qua biển cả, lòng đê mê giang cánh bay xa.
Tôi biết lời mình ca làm Người vui thích,
Và cũng hiểu chỉ khi khoác áo ca công mới đến trước Người.
Lời tôi ca vươn cánh rộng dài
Bay đến vuốt nhẹ bàn chân trước kia dám nào ước mơ chạm tới.
Say nhừ vì nguồn vui ca hát, quên bẵng thân mình,
Tôi gọi Người là Bạn, Thượng Ðế của lòng tôi.
 

Lm Trần Cao Tường

http://www.dunglac.net/caotuong/Linhngoduy-1.htm 

 

•• Âm nhạc cổ truyền

•• Nhạc mới

•• Tiểu sử nhạc sĩ

•••• Nghệ sĩ từ trần

•• Nghiên cứu gia VN

•• Nhạc thiểu số

•• Tiểu sử ca sĩ

•• CA TRU

•• HÁT XẨM & TRỐNG QUÂN

•• Nhạc Hàn Quốc

•• Nhạc Nhựt Bổn

•• Nhạc Trung quốc

•• Nhạc Đông Nam Á

•• Nhạc Mông Cổ

•• Nhạc sắc tộc

•• Nhạc Tuva

•• song thanh tác giả khác

•• song thanh TQH

•• Giọng trị bịnh

•••• Chakra - Yoga

•• Ca sĩ Khoomei

•• Nghiên cứu gia Khoomei

•• Âm thanh học

•• Ngôn ngữ khác

•• Đàn Mội Hmông

•• Tiêm ban sach và nhac cu

•• Tiểu sử dân tộc nhạc học gia

•• Trang nhà dân tôc nhac hoc

•• Phân mêm : Phân tach bôi âm

•• Muông

•• Tran Quang Hai

•• Nhac si Viêt Nam

•• Hat dông song thanh

•• Bach Yên

•• VIDEO/CD trên WEB

•• Nhạc Việt cổ truyền

•• Đàn Môi

•• Tiểu sử nhạc sĩ

•• Tiểu sử

•• Phỏng vấn báo, radio

•• Bài viết

Visitors: 23290135