Music news from a Vietnamese traditional musician

Category » Nhạc mới

Diễm Thư : Lối thóat nào cho nhạc Việt?

 Đầu tháng 6 vừa qua, tại thành phố biển Vũng Tàu đã diễn ra buổi toạ đàm giữa các Chi hội-Hội Nhạc sĩ Việt Nam về “Đời sống âm nhạc Việt Nam khi gia nhập WTO”. Song trong buổi tọa đàm, thay vì tập trung vào chủ đề nêu trên, các nhạc sĩ lại bày tỏ bức xúc về vịêc tìm "đầu ra" cho các ca khúc của họ và nêu những khúc mắc về việc “nhạc sĩ phải “luỵ” nhà đài” mới mong tác phẩm của mình được "phát sóng" đến với khán giả . Điều đó cho thấy đời sống nhạc Việt vẫn đang còn loay hoay tháo gỡ hàng lọat vấn đề vướng mắc trước mắt nhằm thích nghi với cơ chế thị trường nội địa chứ chưa có thời gian bận tâm suy nghĩ sâu xa hơn đến những hệ quả khi gia nhập WTO…

Lối thóat nào cho nhạc Việt?
11:01' 06/06/2007 (GMT+7)


 

 
Nhạc Việt và "bàn tay vô hình" của thị trường

Con đường nghệ thuật trải đầy mộng mơ nhưng cũng lắm gian nan và nhiều cay đắng. Chính vì thế, có những người không chịu nổi áp lực đành phải "từ bỏ cuộc chơi", nhưng lại luôn có những người trẻ háo hức nhập cuộc một cách kiên trì. Ngày xưa "ra ngõ gặp anh hùng", ngày nay nhiều người khẳng định “ra ngõ là gặp nhạc sĩ”, cứ thế người người trở thành nhạc sĩ...

Nhiều nhạc sĩ, nhiều ca khúc liên tục ra đời nhưng không phải ca khúc nào cũng đến được với người nghe nhạc. Có ca khúc sớm chết non khi vừa ra mắt, cũng có ca khúc yểu mệnh từ khi mới phôi thai. Nhạc sĩ Trần Kế Bính (Đồng Nai) cho rằng: “…Các sáng tác của chúng ta rất ít khi được dùng, được hát, từ đó đâm nản nên chẳng còn hứng thú để sáng tác...".

Điều gì đã khiến cho các nhạc sĩ phải bật nên tiếng than cay đắng như thế?!

Trước hết, đó là chuyện tương quan "cung" và "cầu", là chuyện lẫn lộn giữa "ca khúc nghệ thuật" và "ca khúc thị trường" trong đời sống nhạc Việt. Đó còn là việc nhiều tác giả khi sáng tác đã quên mất việc xác định mình muốn hướng tới điều gì trong cuộc sống và muốn phục vụ dạng đối tượng nào. Và, một khi sáng tác không có tìm tòi gì mới lẫn lạ thì việc không có chỗ đứng trong môi trường chịu sự điều khiển của "bàn tay vô hình" của thị trường nhạc Việt là điều tất yếu.

Những ngày gần đây trên diễn đàn báo chí nổ ra cuộc tranh cãi gay gắt về việc nên phát triển nền âm nhạc việc theo hướng nào do nhạc sĩ Đặng Hữu Phúc phát động. Cuộc tranh cãi làm tôi sực nhớ lại vào giữa thể kỷ XX, nền văn học Việt cũng từng xảy ra cuộc tranh cãi gay gắt về “nghệ thuật vị nhân sinh hay nghệ thuật vị nghệ thuật”. Có một điều không thể phủ nhận là nghệ thuật dù có trải đầy mơ mộng đến đâu thì rốt cục cũng phải hướng tới con người. Mỗi xu thế chỉ khác nhau ở chỗ nhấn mạnh vào vào nội dung thông điệp nghệ thuật hay hình thức biểu hiện bằng ngôn ngữ nghệ thuật mà thôi.

"Bàn tay vô hình" của thị trường nhạc Việt hiện nay có dấu hiệu ưu ái, nâng đỡ cho các ca khúc thị trường, vì ca khúc thị trường tỏ ra nhanh nhạy hơn với khối "cầu" âm nhạc. Mặc dù các ca khúc ấy chẳng phải là những kiệt tác có thể sống qua hàng trăm năm như các tác phẩm của Bethoven, Tchaikovsky hay M. Ravel nhưng lại phù hợp với đa số người Việt. Người nghe nhạc khi thưởng thức không cần phải có một kiến thức nào về nhạc lý cũng có thể nghe và cảm nhận được. Chính vì vậy mà các ca khúc thị trường đang ngày càng bành trướng và lấn lướt dòng nhạc thính phòng.

 

Đâu là lối thoát?

Một nền âm nhạc phát triển cân đối, toàn diện sẽ làm phong phú hơn nền nhạc Việt là điều mà ai cũng mong đợi. Các chương trình âm nhạc gồm nhiều thể loại khác nhau, được phân bổ tương đối đồng đều vào các giờ vàng là điều mà các nhạc sĩ mong muốn. Nhưng hiện nay đâu thể có những yêu cầu kiểu "bao cấp". Vấn đề đầu tiên vẫn là "tiền đâu"!

Hiện nay, tuy chúng ta có khỏang 70 đài truyền hình và đành rằng các đài có ưu thế rất lớn trong việc giới thiệu, quảng bá tác phẩm âm nhạc, nhưng nhà đài cũng chịu những áp lực tài chính. Và, để có chi phí thực hiện chương trình, nhà đài không thể không chìu ý nhà tài trợ. Mà nhà tài trợ thì luôn hướng tới số đông, hướng đến khách hàng nên những chương trình thu hút được sự chú ý của công chúng như “Bài hát Việt”, “Con đường âm nhạc”, “Sao mai điểm hẹn”…tuy có những ý kiến nhận xét đánh giá khác nhau nhưng vẫn được tài trợ và vẫn "đến hẹn lại lên" cũng là điều dễ hiểu và hợp quy luật thị trường.

Thật sự thì một nền âm nhạc không thể phát triển nếu không có những tác phẩm âm nhạc đỉnh cao. Và ngay trong địa hạt ca khúc, cũng không thể thiếu những ca khúc nghệ thuật. Thế nhưng làm sao biết đó là các ca khúc nghệ thuật nếu không trải qua một quá trình sàng lọc, thử thách. Và có ai bảo là cơ chế thị trường không chấp nhận những ca khúc nghệ thuật ?

Thật ra, với các tác giả dành trọn tâm huyết cho những nỗ lực sáng tạo những ca khúc nghệ thuật, họ luôn biết trước đó là con đường gian nan nhưng vì họ tự tin vào bản lĩnh của mình, tin vào khả năng lay động lòng người của âm nhạc nên ít khi họ chùn bước, mà luôn vững tin rằng "hữu xạ tự nhiên hương".
Đúng là cần tạo cơ hội giới thiệu các sáng tác mới cho mọi nhạc sĩ. Nhưng không thể trút hết gánh nặng đó cho các nhà đài. Càng không phải cứ mong muốn rồi cứ yêu cầu “lên trên” là được giải quyết. Đài truyền hình cũng như các đơn vị tổ chức biểu diễn không thể tự đứng ra làm show nếu không có nhà tài trợ. Rõ ràng kiếm được nguồn tiền cho các hoạt động nghệ thuật đang là vấn đề cấp bách.

Thủ tướng đã phê duyệt đầu tư khoảng 210 tỉ đồng cho các hoạt động VHNT và báo chí (trong đó có Hội NSVN). Với một phần tiền được phân bổ cho Hội nhạc sĩ Việt Nam, được biết Hội NSVN sẽ chia cho bốn mục tiêu hỗ trợ: sáng tạo cho các nhạc sĩ, tổ chức đi thâm nhập thực tế, mở trại sáng tác và công bố tác phẩm (sẽ làm việc với một số đài phát thanh truyền hình để có những hình thức giới thiệu tác phẩm mới của các nhạc sĩ địa phương)”.

Số tiền này cũng không phải nhiều so với những dự định cũng như những chương trình mà các nhạc sĩ trong Hội hướng tới. Nhưng nếu cứ mong chờ vào tiền từ trên rót xuống thì không thể nào vực dậy và tìm lối thoát cho các ca khúc của các nhạc sĩ trong Hội Âm Nhạc. Thay vì chờ đợi, đã đến lúc Hội Nhạc sĩ cũng như các nhạc sĩ nên tự mình tìm hình thành những kế họach, những chương trình giới thiệu tác phẩm cụ thể để tìm kiếm nguồn tài trợ và tích cực hợp tác với các nhà đài để sản xuất những chương trình âm nhạc định kỳ phong phú, hấp dẫn.

Không có lối thóat nào khác, chúng ta vẫn phải "tự cứu mình trước khi trời cứu"!

Diễm Thư

Gửi tin qua Mobile Gửi qua E-mail In thông tin Gửi phản hồi
CÁC TIN KHÁC >>
Graffiti & beatboxing : Hai trong năm yếu tố của Hiphop (26/05/2007)
Nhạc phim: chờ đến bao giờ? (25/05/2007)
Và khi nhạc sĩ tự hát... (22/05/2007)
Khi ca sĩ viết nhạc... (19/05/2007)
“The Beatles đã làm nên điều kỳ diệu” (14/05/2007)
Radio: người hùng bị lãng quên. (09/05/2007)
Nhóm nhạc và những chuyện hợp tan (08/05/2007)
Nhạc điện tử: tương lai của âm nhạc (phần 2) (07/05/2007)
Nhạc điện tử: Tương lai của âm nhạc (phần 1) (04/05/2007)
Tản mạn về nhạc dân tộc (03/05/2007)
Bội thực giải thưởng do khán giả bình chọn (28/04/2007)
Chuyện ăn mặc của ca sĩ: sao vẫn cứ nói mãi! (26/04/2007)
“Tôi là tôi” (24/04/2007)
SuperBand - Cuộc hội ngộ của những điều dang dở (21/04/2007)
Quyến rũ Flamenco! (18/04/2007)

 

•• Âm nhạc cổ truyền

•• Nhạc mới

•• Tiểu sử nhạc sĩ

•••• Nghệ sĩ từ trần

•• Nghiên cứu gia VN

•• Nhạc thiểu số

•• Tiểu sử ca sĩ

•• CA TRU

•• HÁT XẨM & TRỐNG QUÂN

•• Nhạc Hàn Quốc

•• Nhạc Nhựt Bổn

•• Nhạc Trung quốc

•• Nhạc Đông Nam Á

•• Nhạc Mông Cổ

•• Nhạc sắc tộc

•• Nhạc Tuva

•• song thanh tác giả khác

•• song thanh TQH

•• Giọng trị bịnh

•••• Chakra - Yoga

•• Ca sĩ Khoomei

•• Nghiên cứu gia Khoomei

•• Âm thanh học

•• Ngôn ngữ khác

•• Đàn Mội Hmông

•• Tiêm ban sach và nhac cu

•• Tiểu sử dân tộc nhạc học gia

•• Trang nhà dân tôc nhac hoc

•• Phân mêm : Phân tach bôi âm

•• Muông

•• Tran Quang Hai

•• Nhac si Viêt Nam

•• Hat dông song thanh

•• Bach Yên

•• VIDEO/CD trên WEB

•• Nhạc Việt cổ truyền

•• Đàn Môi

•• Tiểu sử nhạc sĩ

•• Tiểu sử

•• Phỏng vấn báo, radio

•• Bài viết

Visitors: 23383826