Music news from a Vietnamese traditional musician

Category » Nhạc thiểu số

Nghệ sĩ Đức Dậu với niềm đam mê sưu tập nhạc cụ

Mọi người biết đến nghệ sĩ Đức Dậu  với tư cách một người chuyên trình diễn bộ gõ dân tộc trong nhóm nhạc gõ Phù Đổng. Để có một vị trí như hiện nay, anh cũng đã trải qua một quá trình nhiều năm học hỏi, sưu tầm, nghiên cứu với tình yêu âm nhạc dân tộc sâu sắc. Song điều đáng nói hơn anh có niềm đam mê sưu tầm các loại nhạc cụ, có nhiều loại nhạc cụ độc đáo nhưng rất ít người biết đến như: đàn k'ní, đàn goong, đàn pơ-rố, chiêng tre... nằm trong bộ sưu tập của anh.

Từ tiếng đàn

Nghệ sĩ Đức Dậu với niềm đam mê sưu tập nhạc cụ
07:07' 07/07/2005 (GMT+7)
Soạn: AM 470993 gửi đến 996 để nhận ảnh này

Nghệ sĩ Đức Dậu

 bầu...

Anh cầm tinh con gà (sinh năm 1957) tên thật là Trần Trọng Dậu, nghệ danh là Đức Dậu. Quê quán xã Đông Lao, huyện Hoài Đức, tỉnh Hà Tây, nhưng sinh ra và lớn lên tại Hà Nội. Nhà anh ở gần rạp hát Đại Nam, nên anh có điều kiện thường xuyên xem biểu diễn của các đoàn nghệ thuật. Trong rất nhiều loại hình nghệ thuật và rất nhiều loại nhạc cụ Tây ta, không hiểu sao tiếng đàn bầu lại luôn làm anh say đắm. Cung trầm cung bổng da diết làm anh nao lòng mỗi khi nghe.

Năm 15 tuổi anh đến xin học đàn bầu với nghệ nhân Bá Sách ở Hà Nội và tình yêu âm nhạc dân tộc càng nhân lên trong tâm hồn anh. Năm 1974 anh trúng tuyển vào Đoàn ca múa Tổng cục Chính trị và được đi học đàn bầu tại trường Văn hóa - Nghệ thuật Quân Đội. Do yêu cầu của Đoàn, cùng thời gian này anh học thêm về bộ gõ giao hưởng tại Nhạc viện Hà Nội. Ở Đoàn, anh là nhạc công đàn bầu và trống jazz.

...đến tiếng trống trận Tây Sơn

Soạn: AM 470985 gửi đến 996 để nhận ảnh này

Một góc trưng bày nhạc cụ...

Năm 1979, nhân một buổi xem nghệ sĩ Đức Dũng biểu diễn độc tấu trống trận Tây Sơn tại Hà Nội, với tình yêu âm nhạc dân tộc sẵn có và với những kỹ năng được học về bộ gõ tại Nhạc viện Hà Nội, anh thấy được những cái hay và độc đáo của bộ gõ Việt Nam. Trước đây, anh yêu nhạc dân tộc qua tiếng đàn bầu trầm ấm, thì giờ đây tình yêu đó đã dành cho những âm vang thôi thúc, dồn dập và mạnh mẽ của nhạc cụ gõ. Ngay sau đó anh đến xin học với nghệ sĩ Đức Dũng. Có thể nói đây là dấu mốc quan trọng trong hoạt động nghệ thuật của anh, bước đầu hành trình đi tìm những cái hay của nghệ thuật nhạc gõ dân tộc...

Anh được nghệ sĩ Đức Dũng chỉ tường tận từ những cách đánh cơ bản những tiếng "tang", "cắc", "tùng", "rụp"... cho đến "hơi" đổi những hồi trống, tính cách của từng nhịp trống ..v.v... Sau 6 tháng  học với nghệ sĩ Đức Dũng, anh đã biểu diễn được bài Trống trận Quang Trung mà mình hằng yêu thích. Chính với tiết mục này, anh đã giành huy chương vàng trong Hội diễn toàn quốc năm 1982.

Năm 1980, khi nghệ sĩ Đức Dũng thành lập nhóm nhạc gõ Phù Đổng, Đức Dậu là một thành viên của nhóm. Nhóm vinh dự được nhạc sĩ Nguyễn Xuân Khoát nhận làm cố vấn. Nhóm Phù Đổng với toàn những nhạc cụ gõ như: các loại trống, phách, cồng, chiêng, não bạt... thường biểu diễn các tiết mục Trống trận Quang Trung, Vó ngựa cấp báo, Thầy và trò, Tiếng sáo mừng xuân, Vào hè... gây được tiếng vang trong sinh hoạt âm nhạc ở thủ đô thời ấy.

Năm 1986, Đức Dậu chuyển về công tác tại Viện Âm nhạc và Múa. Nhưng năm 1987 là năm quan trọng bởi sự kiện "Nam tiến" của nhóm Phù Đổng. Tại Tp.HCM, Phù Đổng biểu diễn ở một số đơn vị quân đội tại Tân Sơn Nhất, Viện Nghiên cứu Âm nhạc Tp.HCM và một số nơi do Gs. Tô Vũ giới thiệu. Điều đáng nói nhất là sau đợt biểu diễn này, công ty Dịch vụ Đường sắt Sài Gòn thu nhận nhóm Phù Đổng về công ty. Đức Dậu chuyển hẳn vào Tp.HCM từ đó và hoạt động trên lĩnh vực nhạc gõ, nhạc dân tộc cho đến ngày nay.

...Và niềm đam mê những nhạc cụ lạ

Anh được mọi người biết đến như một nghệ sĩ trình diễn bộ gõ dân tộc. Nhưng thực tế anh là người biểu diễn rất nhiều nhạc cụ: sáo Mèo, đàn đá, k'ní, đàn goong, pơ-rố, kèn lá... Anh yêu thích sưu tầm những loại nhạc cụ mà đặc biệt là của các dân tộc Tây Nguyên. Ngoài cây sáo Mèo mà anh học được với nghệ sĩ Lương Kim Vĩnh - người được mệnh danh là vua sáo Mèo ở Đoàn ca múa Lào Cai. Năm 1994 trong Hội diễn toàn quốc khu vực phía Nam, anh có dịp gặp nghệ sĩ Thảo Giang thuộc Đoàn ca múa Đam San - người chuyên biểu diễn đàn goong và đàn t'rưng. Cây đàn goong với âm thanh lạ lẫm - truyền thuyết nói rằng đó là sự mô phỏng của 13 chiếc chiêng cùng diễn tấu mà một thanh niên đã đàn bên bờ suối cho người yêu mình nghe - và những âm trì tục "bập bùng" vang vọng làm Đức Dậu ngất ngây. Chính vì thế mà sau này anh đã nhiều lần lên Gia Lai để học đàn goong với nghệ sĩ Thảo Giang.

Có một lần nghệ sĩ Thảo Giang dẫn "học trò" mình về thăm bản làng quê hương. Ngoài việc tham dự những lễ đâm trâu, bỏ mả, Đức Dậu đã gặp người anh trai của Thảo Giang, đó là một nghệ nhân chơi đàn k'ní. Đàn k'ní với lam đàn ngậm vào miệng có tác dụng thay đổi âm sắc, cường độ. Các đôi trai gái thay nhau ngậm lam đàn để thể hiện tiếng lòng của mình với người yêu. Đức Dậu lại bị tiếng đàn k'ní hấp dẫn, thế là anh bỏ công học nó và có dịp bổ sung thêm một nhạc cụ lạ vào bộ sưu tập.

 
Soạn: AM 470989 gửi đến 996 để nhận ảnh này

Nghệ sĩ Đức Dậu với đàn k'ní

Đến nhà của anh, ngôi nhà với chiều ngang chừng 4m nhưng suốt ba gian của tầng trệt, anh trưng bày la liệt các loại nhạc cụ: Trên mười chiếc trống lớn của Tây Nguyên làm bằng da trâu đường kính gần 1m, hàng chục chiếc trống  vừa, trống nhỏ, dàn trống trận Tây Sơn, rồi đàn đá, t'rưng, k'lông put, cồng chiêng Tây Nguyên, chuông, khánh, mõ, lục lạc treo lủng lẳng... Những "hàng độc" của anh như đàn k'ní, đàn goong, đàn pơ-rố của dân tộc Gia Rai, chiêng tre... sắp dọc theo cầu thang... Đó là quá trình sưu tập, chắt chiu trong gần 20 năm của anh. Với thu nhập ít ỏi của một nghệ sĩ nhạc gõ, anh gần như tập trung hết vào đấy và nó cũng là gia tài mà anh hãnh diện khoe với bạn bè đồng nghiệp.

Đã từng đi biểu diễn nhiều nước trên thế giới như: Liên Xô (1985), Ba Lan, Tiệp Khắc (1986), Pháp (1990), Đức (1999)..., anh vẫn muốn đem lại niềm tự hào cho công chúng Việt đối với gia sản âm nhạc của dân tộc. Với những khả năng nghệ thuật tích lũy được, anh biểu diễn với tất cả sự hào hứng và đam mê, đồng thời cố gắng truyền những đam mê đó đến với mọi người như một thông điệp của tình yêu âm nhạc dân tộc.

Tác phẩm anh diễn tấu thường được anh biên soạn lại từ âm nhạc dân gian, tinh thần nguyên gốc được tái hiện cộng với những cảm hứng nghệ thuật của thời đại. Theo anh, nghệ thuật cổ truyền phải được nâng cao nhưng cũng phải phù hợp với tâm lý và thực tế cuộc sống đương đại.

Những tác phẩm anh thường biểu diễn và nhận được sự cổ vũ nhiệt tình của khán giả là: Âm vang ngàn xưa (Vũ Lân biên soạn cho đàn đá và bộ gõ), Duyên kỳ ngộ, Lý kéo chài (dân ca Nam bộ - hoà tấu dàn nhạc dân tộc và dàn nhạc gõ), Giai điệu Tây Nguyên (của Huỳnh Tú - độc tấu đàn k'ní), Chuyện kể già làng (của Thảo Giang - độc tấu đàn goong) v.v...

Ngoài việc biểu diễn thường xuyên ở khách sạn Rex Tp.HCM, anh cũng tham gia nhiều cuộc nói chuyện nhằm giới thiệu nghệ thuật nhạc cụ dân tộc tại Trung tâm Âm nhạc Dân tộc Tp.HCM cho đông đảo học sinh các trường tiểu học, phổ thông... Trước mắt, anh truyền đạt những vốn liếng của mình cho Đoàn Phù Đổng 2 - là những con, cháu trong gia đình anh - những người sẽ tiếp nối công việc mà anh đã dành hết tâm huyết.

•• Âm nhạc cổ truyền

•• Nhạc mới

•• Tiểu sử nhạc sĩ

•••• Nghệ sĩ từ trần

•• Nghiên cứu gia VN

•• Nhạc thiểu số

•• Tiểu sử ca sĩ

•• CA TRU

•• HÁT XẨM & TRỐNG QUÂN

•• Nhạc Hàn Quốc

•• Nhạc Nhựt Bổn

•• Nhạc Trung quốc

•• Nhạc Đông Nam Á

•• Nhạc Mông Cổ

•• Nhạc sắc tộc

•• Nhạc Tuva

•• song thanh tác giả khác

•• song thanh TQH

•• Giọng trị bịnh

•••• Chakra - Yoga

•• Ca sĩ Khoomei

•• Nghiên cứu gia Khoomei

•• Âm thanh học

•• Ngôn ngữ khác

•• Đàn Mội Hmông

•• Tiêm ban sach và nhac cu

•• Tiểu sử dân tộc nhạc học gia

•• Trang nhà dân tôc nhac hoc

•• Phân mêm : Phân tach bôi âm

•• Muông

•• Tran Quang Hai

•• Nhac si Viêt Nam

•• Hat dông song thanh

•• Bach Yên

•• VIDEO/CD trên WEB

•• Nhạc Việt cổ truyền

•• Đàn Môi

•• Tiểu sử nhạc sĩ

•• Tiểu sử

•• Phỏng vấn báo, radio

•• Bài viết

Visitors: 23384072