Music news from a Vietnamese traditional musician

Category » Tiểu sử nhạc sĩ

Trần Hoàn (1928 - ), nhạc sĩ VN, Việt Nam

 Ông sinh năm 1928, quê ở Hải Lăng, Quảng Trị. Trần Hoàn tham gia hoạt động âm nhạc trong kháng chiến chống Pháp và đã có những sáng tác nổi bật trong thời kỳ ấy như Sơn nữ ca, Lời người ra đi, Con trâu kháng chiến, Bà Ba... Sau ngày hòa bình lập lại 1954, Trần Hoàn về làm giám đốc Sở văn hóa Hải Phòng và ông vẫn tiếp tục sáng tác. Bài "Xin mời anh chị về thăm Hải Phòng" khép lại 10 năm gắn bó với Hải Phòng. Sau đó, Trần Hoàn vào chiến trường Bình Trị Thiên với bút danh Hồ Thuận An. Ông đã để lại những giai điệu khó quên đó là: Một mùa xuân nho nhỏ (Phỏng thơ Thanh Hải), Chào mùa xuân, Khúc hát người Hà Nội, Ðêm Hồ Gươm...

Nhạc sĩ Trần Hoàn

Trong cuộc trò chuyện cởi mở, nhạc sĩ Trần Hoàn có những đúc kết về công việc quản lý văn hóa suốt nhiều năm qua của mình, đồng thời nói lên những quan điểm về sáng tác âm nhạc hiện nay.

Hỏi: Một nhạc sĩ như ông vẫn muốn sáng tác những ca khúc mới cho lớp trẻ, nhưng trong sự thay đổi cách thể hiện tình cảm như hiện nay thì ông có tin rằng những bài hát của ông sẽ có một sức sống nào đấy với công chúng tương lai hay không?

Trả lời: Khó! Bây giờ nếu chúng ta ngồi phê phán thẩm mỹ của lớp trẻ thì cũng là đúng thôi, nhưng mà phê để làm gì? Chúng ta cần phải có tác phẩm tốt đưa ra thì mới có sức thuyết phục.

Hỏi: Như vậy là nếu hiện tại giới trẻ đang ưa thích những loại nhạc phẩm, ca khúc rẻ tiền, thì chắc chắn có một phần lỗi không nhỏ ở những nhạc sĩ?

Trả lời: Nhiều, nhiều! Nói cho cùng để các em thích như thế là lỗi của chúng ta. Đánh giá cho đúng, nhu cầu của thời hòa bình khác với thời chiến tranh. Chiến tranh là phải gò bó lại, tập trung vào mũi nhọn. Anh phải sống một cách trung thực mới đạt thành quả. Thế nhưng hiện nay, có loại người chẳng trung thực mà vẫn giàu có. Xã hội hiện nay có nhiều sự phân cấp các tầng lớp khác nhau, bản thân các văn nghệ sĩ cũng thế...

Hỏi: Ông có cảm thấy đôi khi chúng ta hơi bị ngây thơ không, tức là chúng ta khi tiến hành một cơ chế chính sách nào đấy, chúng ta chỉ nghĩ là nó chỉ có tích cực không, mà cuộc đời lại không bao giờ như thế cả, bao giờ cái tích cực cũng kèm theo cái tiêu cực, cái hệ lụy của nó?

Trả lời: Phải nói thế này, Đảng nói cả rồi, những thực tiễn cuộc sống lại dạy cho anh những bài học thiết thực. Đối với âm nhạc ta phải nắm lại bằng các tác phẩm âm nhạc hay. Tác phẩm văn nghệ nào trước tiên cũng phải đúng, nhưng đúng mà không nhã thì không được, vì văn học nghệ thuật cần phải đẹp.

Hỏi: Tiêu chí thì rõ ràng rồi, nhưng tại sao lại không thực hiện được?

Trả lời: là bởi nghệ sĩ. Giới nghệ sĩ ta phân ra nhiều tầng lớp, già như chúng tôi thì vốn sống thực tiễn vẫn cập nhật, nhưng phải thừa nhận là đôi khi anh không được như trước. Trước, anh sống với người ta "đồng sàng đồng mộng" hằng ngày. Bây giờ anh ở đâu? Theo tôi, để làm tốt công việc của mình, trước hết ta cần có tầm nhìn chính trị, phải nhìn thấy cơ chế thị trường có hai mặt. Đừng ngơ ngơ trước đời sống thực.

Hỏi: Nhưng xem ra các nghệ sĩ bây giờ "bụi đời" hơn trước rất nhiều, ngày xưa nghệ sĩ chỉ thuần túy là viên chức thôi...

Trả lời: Cũng "bụi đời", nhưng "bụi đời" không phải lúc nào cũng đúng cách. Ngày xưa tại sao tôi viết được? Không cần ai kêu gọi, mình đã sống rồi, đã đi rồi. Tôi gần bộ đội nhất, mình mắc võng cùng họ ở Trường Sơn. Ngày xưa làm như thế không thành vấn đề gì hết, nhưng mà bây giờ chuyện này lại thành vấn đề. "Sống bụi" bây giờ chỉ là loanh quanh khu phố anh ở thôi, với những cảm xúc dù thực nhưng chỉ là "cho em một ngày một ngày thôi". Chúng ta muốn văn nghệ sĩ có tầm nhìn sâu rộng hơn, may ra...

Hỏi: Ông từng làm Bộ trưởng Bộ Văn hóa - Thông tin, rồi làm Phó ban Tư tưởng Văn hóa T.Ư và nay là Phó chủ tịch thường trực liên hiệp các hội Văn học - Nghệ thuật. Ông có cảm giác rằng ở vị trí hiện nay, ông nhìn rõ hơn nhiều vấn đề hay không?

Trả lời: Đúng rồi! Về đây mới thấy là trước mình quan liêu, vì mình đâu có tiếp xúc với xã hội thực nhiều đâu. Nhân đây tôi cũng nói luôn, hiện nay đang nổi lên một vấn đề lớn, đó là vấn đề "thẩm định". Lần này Ban Tư tưởng Văn hóa dự định kiên quyết tăng cường phê bình lý luận văn học nghệ thuật. Kém quá, không theo kịp đời sống. Nếu có thì lại "đánh" nhau, chứ không làm được gì lớn, không giải mã được những vấn đề lớn. Có những vấn đề đòi hỏi phải cùng nhau bàn bạc mà tìm, chứ không phải ai một mình cũng giải mã được đâu. Thí dụ như bây giờ là một xu hướng muốn công kích Ea Sola, coi đó không phải là múa. Nhưng phê phán thì cũng phải có lý luận chứ. Hơn nữa, Đảng ta đã nói rồi: "Phải tôn trọng rất nhiều phương pháp thể hiện khác nhau".

Hỏi: Ở các nước khác dòng cổ điển luôn song hành với dòng hiện đại, chuyện bình thường thôi mà!

Trả lời: Có gì đâu! Nếu có sai thì sai vài điểm, thí dụ không nên tự xưng mình là đại diện cho nền múa đương đại Việt Nam... Thế thôi, chứ còn có cái gì khác đâu!

Hỏi: Trong nghệ thuật, có thể ta không thích một tác phẩm nào đó nhưng không được ngăn cấm?

Trả lời: Hội Âm nhạc ủng hộ, Hội Sân khấu ủng hộ, chỉ có Hội Múa là phản đối.

Hỏi: Theo cá nhân ông, Hội Múa phản đối vì lý do gì?

Trả lời: Cũng có thể là sự vị kỷ, cũng có thể là do nghĩ rằng ta ưu ái Ea Sola quá, vồ vập quá, trong khi những người hoạt động trong lĩnh vực này lâu năm lại không được sự đối xử đến như thế... Rất nhiều, nhưng có thể chưa phải là yếu tố nghệ thuật. Yếu tố khác thì được, ta phân tích rồi ta bổ khuyết, nhưng về yếu tố nghệ thuật thì không được làm thế. Từng có thời kỳ người ta kiện nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý về chuyện này chuyện nọ, nhưng phải thấy rằng, tất cả các tác phẩm của Nguyễn Văn Tý là hay chứ! Tác phẩm hay thì làm sao được? Có chuyện về tư cách cá nhân thì xử lý tư cách cá nhân, còn việc tác phẩm là tác phẩm. Thực ra, chuyện này cũng là bình thường thôi, trong văn chương cũng thế, ông này chấm thì ông kia kêu. Chúng ta cần nhớ rằng, tác phẩm nghệ thuật là một thứ hàng hóa, hàng hóa cũng có quy luật vận động, sản xuất, tiêu thụ. Tiêu thụ tốt, đầu ra tốt thì kích thích tái sản xuất mở rộng. Thế bây giờ hàng hóa làm ra không bán được, hàng hóa làm ra bán được thì rất linh tinh. Lấy thí dụ như phim truyền hình, cấp trên quy định phải có 50% phim phát sóng là của Việt Nam. Lấy đâu mà nhiều thế? Thành ra chất lượng phim truyền hình mới như hiện nay. Tôi nhớ, ngày trước có đồng chí lãnh đạo nói với tôi: "Chỉ phát triển khi nào mình quản lý được, còn quản lý chưa được thì thôi".

Hỏi: Nếu vậy giờ nhìn lại, thì có việc gì khiến ông nghĩ rằng, giá được cho làm lại...

Trả lời: Nếu được cho làm lại? Thế thì nhiều!...

(Theo Báo An ninh thế giới)

Đã xuất bản:

Tập ca khúc "Lời ru trên nươn"', tập ca khúc "Một mùa xuân nho nhỏ", tuyển tập ca khúc "105 ca khúc Trần Hoàn". Ông đã có nhiều Album Audio và Video xuất bản.

Các tác phẩm tiêu biểu:

Bạch Long Vĩ
Khúc hát người Hà Nội
Lời người ra đi
Lời ru trên nương ( phỏng thơ Nguyễn Khoa Ðiềm)...
Sơn nữ ca
Một mùa xuân nho nhỏ

 

http://www.nhipcauamnhac.saigonnet.vn/vie/news_detail.asp?period_id=1&cat_id=3&news_id=172 

 

•• Âm nhạc cổ truyền

•• Nhạc mới

•• Tiểu sử nhạc sĩ

•••• Nghệ sĩ từ trần

•• Nghiên cứu gia VN

•• Nhạc thiểu số

•• Tiểu sử ca sĩ

•• CA TRU

•• HÁT XẨM & TRỐNG QUÂN

•• Nhạc Hàn Quốc

•• Nhạc Nhựt Bổn

•• Nhạc Trung quốc

•• Nhạc Đông Nam Á

•• Nhạc Mông Cổ

•• Nhạc sắc tộc

•• Nhạc Tuva

•• song thanh tác giả khác

•• song thanh TQH

•• Giọng trị bịnh

•••• Chakra - Yoga

•• Ca sĩ Khoomei

•• Nghiên cứu gia Khoomei

•• Âm thanh học

•• Ngôn ngữ khác

•• Đàn Mội Hmông

•• Tiêm ban sach và nhac cu

•• Tiểu sử dân tộc nhạc học gia

•• Trang nhà dân tôc nhac hoc

•• Phân mêm : Phân tach bôi âm

•• Muông

•• Tran Quang Hai

•• Nhac si Viêt Nam

•• Hat dông song thanh

•• Bach Yên

•• VIDEO/CD trên WEB

•• Nhạc Việt cổ truyền

•• Đàn Môi

•• Tiểu sử nhạc sĩ

•• Tiểu sử

•• Phỏng vấn báo, radio

•• Bài viết

Visitors: 23466987