Music news from a Vietnamese traditional musician

Category » HÁT XẨM & TRỐNG QUÂN

Trân Sâm : "Hát xoan Phú Thọ"- cuốn sách quý

"Hát xoan Phú Thọ"- cuốn sách quý
01/08/2009
Xem hình

Cuối năm 2008, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Phú Thọ đã cho ra mắt bạn đọc cuốn sách “Hát Xoan Phú Thọ” của Nhà Nghiên cứu Văn hoá dân gian Nguyễn Khắc Xương - Hội viên Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam. Cuốn sách có độ dày 275 trang với nội dung phong phú và nhiều hình ảnh đẹp.

Nhà Nghiên cứu Nguyễn Khắc Xương là con trai cả của Thi sĩ Tản Đà - Nguyễn Khắc Hiếu. Ông có kiến thức uyên thâm về nhiều lĩnh vực: Khảo cổ, lịch sử, ngôn ngữ, tín ngưỡng, dân tộc học, xã hội học… Từ 50 năm nay, ông đã dành hết tâm huyết và trí tuệ để nghiên cứu, sưu tầm và cho ra đời cuốn sách “Hát Xoan Phú Thọ”.

Thông qua sách “Hát Xoan Phú Thọ”, tác giả đã giới thiệu đến bạn đọc nhiều lĩnh vực về Hát Xoan Phú Thọ như: Nguồn gốc và sự phát triển của nghệ thuật hát Xoan; địa lý hành chính vùng Xoan, truyền thống văn hoá quê Xoan; phương thức trình diễn hát Xoan; ngôn ngữ hát Xoan, các quả cách (làn điệu) Xoan...

Đọc sách, độc giả sẽ có cơ hội tìm hiểu một loại hình nghệ thuật mang tính cổ sơ và truyền thống của quê hương đất Tổ Vua Hùng. Hát Xoan là loại hình dân ca lễ nghi phong tục, là hát cửa đình, là hình thức nghệ thuật đa yếu tố gồm thơ, nhạc, hát, múa nằm trong thành phần các trò diễn hội làng. Hát Xoan chỉ cất lên trong tế lễ đình đám, khi làng mở hội vào mùa xuân, đó là không gian và thời gian của Xoan Phú Thọ.

Hát Xoan gắn với truyền thống văn hoá dân tộc, với sinh hoạt hội hè. Xoan phản ánh khá sâu sắc một hình thái xã hội và ý thức xã hội, phản ánh lao động vui chơi cũng như tâm tư tình cảm của mọi tầng lớp nhân dân, phản ánh được ước nguyện một cộng đồng cư dân gắn bó với nhau tạo thành làng chạ.

Địa bàn Xoan là cái nôi văn hoá dân tộc, một kho tàng văn hoá truyền thống từ thời kỳ Hùng Vương dựng nước. Các làng Xoan nằm tập trung trong khu vực địa lý hình tam giác được gọi là tam giác Việt Trì, đỉnh là Ngã ba Hạc, hai cạnh là Sông Lô và Sông Thao, đường đáy là các xã chạy thành một vệt: Thanh Sơn, Tiên Kiên, Hy Cương, Phù Ninh, An Đạo, Tử Đà.

Trước đây, Phú thọ có 18 làng hát Xoan, trong đó 4 phường Xoan gốc được gọi theo tên làng là các phường An Thái, Phù Đức, Kim Đơi và Thét. Phường Xoan là một tổ chức văn nghệ nghiệp dư của những người cùng làng, phần lớn là có quan hệ họ hàng bà con với nhau.

Trong cuốn sách “Hát Xoan Phú Thọ”, Nhà Nghiên cứu Văn hoá dân gian Nguyễn Khắc Xương có đề cập đến trang phục hát Xoan. Đây là một nét văn hoá truyền thống mang đậm bản sắc văn hoá riêng của quê hương Phú Thọ. Trang phục thường là do đào, kép tự trang bị lấy. Kép (nam) mặc áo the dài, quần trắng đầu đội khăn xếp; trang phục của đào xoan(nữ) gồm một chiếc áo tứ thân, một cặp áo cánh tơ tằm, một khăn vuông thâm, một khăn vấn bằng vải nâu tím, đôi thắt lưng màu và yếm trắng hoặc yếm màu. Nhạc cụ của phường Xoan gồm trống con và bộ phách. Trong số các nhà nghiên cứu về hát Xoan, Nguyễn Khắc Xương là người đã sưu tầm được văn bản cổ nhất của 14 quả cách hát Xoan bằng chữ Nôm. Qua cuốn sách tác giả phân tích cho người đọc hiểu rõ mọi đặc điểm của Hát Xoan không chỉ cái cốt lõi là âm nhạc đến hình thức diễn xướng của từng quả cách, mà còn hiểu rõ mọi tín ngưỡng, phong tục tập quán, lề lối tổ chức làng xã cổ truyền của người Việt vùng Trung du đất Tổ và các tục lệ của nó như: Tục giữ cửa đình, tục kết chạ, tục tế lễ, tục phường họ…

Nhờ có cuốn sách, các nhạc sĩ có thể ghi lại bản nhạc theo những lời Xoan mà Nhà Nghiên cứu Văn hoá dân gian Nguyễn Khắc Xương đã sưu tầm được. Đây còn là tài liệu quan trọng để truyền dạy hát Xoan cho thế hệ sau.

Trên thực tế, hát Xoan Phú Thọ nếu không được quan tâm, giữ gìn, lưu truyền có thể bị mai một. Do đó đặt ra yêu cầu sưu tầm, nghiên cứu, biên soạn và xuất bản các tư liệu hát Xoan để lưu giữ lâu dài, làm tài liệu truyền dạy, phổ biến các làn điệu hát Xoan. Điều này có ý nghĩa rất quan trọng trong việc bảo tồn và phát huy những giá trị của loại hình di sản độc đáo mang đậm bản sắc văn hoá riêng của vùng quê đất Tổ Vua Hùng; và càng có ý nghĩa quan trọng hơn khi Hát Xoan Phú Thọ đang được Chính phủ xem xét để trình UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại cần được bảo vệ.



Tran sam (Theo PTO

 

http://www.vinhphu.de/modules.php?name=News&file=article&sid=1065

•• Âm nhạc cổ truyền

•• Nhạc mới

•• Tiểu sử nhạc sĩ

•••• Nghệ sĩ từ trần

•• Nghiên cứu gia VN

•• Nhạc thiểu số

•• Tiểu sử ca sĩ

•• CA TRU

•• HÁT XẨM & TRỐNG QUÂN

•• Nhạc Hàn Quốc

•• Nhạc Nhựt Bổn

•• Nhạc Trung quốc

•• Nhạc Đông Nam Á

•• Nhạc Mông Cổ

•• Nhạc sắc tộc

•• Nhạc Tuva

•• song thanh tác giả khác

•• song thanh TQH

•• Giọng trị bịnh

•••• Chakra - Yoga

•• Ca sĩ Khoomei

•• Nghiên cứu gia Khoomei

•• Âm thanh học

•• Ngôn ngữ khác

•• Đàn Mội Hmông

•• Tiêm ban sach và nhac cu

•• Tiểu sử dân tộc nhạc học gia

•• Trang nhà dân tôc nhac hoc

•• Phân mêm : Phân tach bôi âm

•• Muông

•• Tran Quang Hai

•• Nhac si Viêt Nam

•• Hat dông song thanh

•• Bach Yên

•• VIDEO/CD trên WEB

•• Nhạc Việt cổ truyền

•• Đàn Môi

•• Tiểu sử nhạc sĩ

•• Tiểu sử

•• Phỏng vấn báo, radio

•• Bài viết

Visitors: 23387462