Music news from a Vietnamese traditional musician

Category » Nhac cu

TL - HA : Nhà nghiên cứu Vincenzo Della Ratta: Bảo tồn nghĩa là không nên thay đổi

Cập nhật  15:36 ngày 24-11-2009

Nhà nghiên cứu Vincenzo Della Ratta: Bảo tồn nghĩa là không nên thay đổi


NDĐT - Vincenzo Della Ratta, nhà nghiên cứu âm nhạc dân tộc trẻ người Italia, đã có tới hai năm ở Việt Nam nghiên cứu về cồng chiêng Tây Nguyên. Đề tài chính của anh là nghiên cứu về dàn cồng chiêng và văn hoá của dân tộc Jrai trong cuộc sống hiện đại. Vincenzo Della Ratta đã đưa ra một vài ý kiến về lễ hội cồng chiêng tại Gia Lai cũng như quan điểm của anh về bảo tồn không gian cồng chiêng Tây Nguyên.

 

- Anh đã ở đây được bao lâu rồi? Cảm nhận của anh về cồng chiêng Tây Nguyên như thế nào?

- Tôi bắt đầu nghiên cứu âm nhạc dân tộc và văn hóa Jrai của Việt Nam và nghiên cứu điền dã ở Plây Cu từ năm 2007. Tôi thấy rằng, ở Tây Nguyên, cồng chiêng là nhạc cụ quan trọng nhất và được sử dụng nhiều nhất. Cồng chiêng Tây Nguyên bên cạnh chức năng là một nhạc cụ còn có chức năng xã hội: có giá trị về tinh thần và giá trị kinh tế. Dàn cồng chiêng thể hiện nghi lễ của cộng đồng được thể hiện bằng âm nhạc. Và trong dàn cồng chiêng, cách thức đánh chiêng lại không phải là cách thức chơi nhạc cụ, mà còn mang ý nghĩa quan trọng hơn thế. Cồng chiêng mang ý nghĩa như một sợi dây linh thiêng nối giữa con người và đấng tối cao. Tôi thấy những điều này rất thú vị.


Một màn trình diễn ngẫu hứng của các nghệ nhân trên đường phố.

- Anh nhận thấy như thế nào về những màn trình diễn cồng chiêng tại Liên hoan cồng chiêng quốc tế vừa qua?

- Tôi đã xem lễ khai mạc và rất thích. Trong lễ khai mạc, một vài nhóm nghệ nhân đã nhảy múa ngẫu hứng bên dưới sân khấu, rất sôi động và hấp dẫn. Tuy nhiên, phần cuối, tiếng nhạc techno, pop từ dàn loa điện tử quá to đã át hết âm thanh của những dàn cồng chiêng bên dưới, và tôi khó có thể nghe được cặn kẽ âm thanh của từng dàn cồng – những nhân vật chính của Liên hoan. Vì vậy khó có thể hiểu được ý nghĩa của từng màn trình diễn rất đặc sắc của các nghệ nhân trong điều kiện âm thanh như vậy.


Lễ đâm trâu, một trong số ít những nghi lễ còn được duy trì ngày nay.

- Là một nhà nghiên cứu, anh tham gia những hoạt động gì tại Liên hoan?

- Tôi có bài tham luận tại cuộc hội thảo quốc tế “Sự thay đổi đời sống kinh tế - xã hội và bảo tồn văn hóa cồng chiêng ở Việt Nam và khu vực Đông Nam Á”. Tham luận của tôi nói về Dàn cồng chiêng của người dân tộc Jrai  giữa truyền thống và hiện đại. Hiện nay, cồng chiêng của người Jrai đã thay đổi như thế nào, những chức năng nào còn, chức năng nào đã mất, và cả những giá trị của cồng chiêng giờ đây đã thay đổi ra sao… Trước kia, cồng chiêng có mối liên hệ kỳ lạ với đấng linh thiêng, bây giờ mối liên hệ đó thay đổi ra sao…


Cồng chiêng luôn gắn liền với những nghi thức linh thiêng.

Tôi cũng nói đến những hoạt động của con người tác động đến thiên nhiên, từ đó gián tiếp tác động đến cồng chiêng như thế nào. Đây cũng là kết quả của hai năm điền dã của tôi tại Gia Lai. Tham luận của tôi còn phân tích bản nhạc Công giáo hiện đại, so sánh với dàn cồng chiêng để thấy cái cũ và cái mới đang đan xen với nhau như thế nào.

Ngoài ra, tôi cũng cố gắng đi xem càng nhiều càng tốt những buổi trình diễn của các nghệ nhân tại Liên hoan, bởi không dễ để xem được nhiều màn trình diễn từ nhiều nơi đến thế ngay tại một địa điểm là Plây Cu.

- Theo anh, nên bảo tồn cồng chiêng như thế nào?

- Đây là một câu hỏi khó, và đến bây giờ vẫn chưa có câu trả lời thỏa đáng. Cho đến nay các nhà khoa học vẫn còn tranh luận rất nhiều về điều này. Theo quan điểm của cá nhân tôi, tôi cho rằng, tốt nhất là để cho người dân tộc chơi theo cách của họ, họ tự quyết định sẽ lưu truyền cồng chiêng của mình như thế nào, bởi chỉ có họ mới biết biết được nên chơi cồng chiêng kiểu gì và chơi như thế nào… Bảo tồn cũng có nghĩa là đừng thay đổi, và đừng đưa cái mới vào. Đó là ý kiến của riêng tôi, và chỉ về cách chơi cồng chiêng thôi.


Tái hiện lễ cầu mưa của người Mơ Nông, huyện Đác Song, Đác Nông.

- Anh có thể cho biết công việc hiện nay của mình?

- Tôi làm nghiên cứu âm nhạc dân gian tại Trung tâm nghiên cứu Việt Nam ở thành phố Turin. Năm nay, tôi có làm chủ biên một cuốn sách về nghệ thuật trình diễn Việt Nam. Ngoài ra, tôi còn chơi trống trong một ban nhạc jazz, và chơi trong dàn gamelan - một loại cồng chiêng - của Đại sứ quán Indonesia tại Rome từ năm 2006.

- Xin cảm ơn anh về cuộc trao đổi thú vị này!
TL - HA
http://www.nhandan.org.vn/tinbai/?top=43&sub=134&article=162136

•• Âm nhạc cổ truyền

•• Nhạc mới

•• Tiểu sử nhạc sĩ

•••• Nghệ sĩ từ trần

•• Nghiên cứu gia VN

•• Nhạc thiểu số

•• Tiểu sử ca sĩ

•• CA TRU

•• HÁT XẨM & TRỐNG QUÂN

•• Nhạc Hàn Quốc

•• Nhạc Nhựt Bổn

•• Nhạc Trung quốc

•• Nhạc Đông Nam Á

•• Nhạc Mông Cổ

•• Nhạc sắc tộc

•• Nhạc Tuva

•• song thanh tác giả khác

•• song thanh TQH

•• Giọng trị bịnh

•••• Chakra - Yoga

•• Ca sĩ Khoomei

•• Nghiên cứu gia Khoomei

•• Âm thanh học

•• Ngôn ngữ khác

•• Đàn Mội Hmông

•• Tiêm ban sach và nhac cu

•• Tiểu sử dân tộc nhạc học gia

•• Trang nhà dân tôc nhac hoc

•• Phân mêm : Phân tach bôi âm

•• Muông

•• Tran Quang Hai

•• Nhac si Viêt Nam

•• Hat dông song thanh

•• Bach Yên

•• VIDEO/CD trên WEB

•• Nhạc Việt cổ truyền

•• Đàn Môi

•• Tiểu sử nhạc sĩ

•• Tiểu sử

•• Phỏng vấn báo, radio

•• Bài viết

Visitors: 23466953