Music news from a Vietnamese traditional musician

Category » Nhac cu

Khánh Linh : Gia Lai trước giờ khai hội cồng chiêng quốc tế

Gia Lai trước giờ khai hội cồng chiêng quốc tế

Cập nhật lúc 20:54, Thứ Tư, 11/11/2009 (GMT+7)
,

- 1 ngày trước lễ khai mạc Festival cồng chiêng quốc tế 2009 tại Gia Lai, thành phố Pleiku sôi động hơn với những khâu chuẩn bị gấp rút cuối cùng.

Mô tả ảnh.
Đội cồng chiêng làng Mrông Yố 1

Thành phố Pleiku rất chú trọng đến việc dọn dẹp "mặt tiền" để tạo ấn tượng khang trang cho du khách tới dự festival: cọ rửa những bậc thang lên xuống "vọng gác" của Biển Hồ, hay dọn dẹp khu du lịch Đồng Xanh.

Sáng 11/11, tại khu du lịch Đồng Xanh, đội cồng chiêng làng Mrông Yố 1 (xã Ia Ka, huyện Chư Păh) đang tập luyện lễ mừng lúa mới (phục dựng). Gần 100 con người già trẻ, nam nữ đánh chiêng, nhảy múa dưới cái nắng chói chang của mùa khô Tây Nguyên. Nghệ nhân Rơ Chăm Uek, 1 trong 2 nghệ nhân chỉnh chiêng giỏi nhất của tỉnh cũng có mặt trong đội.

Mô tả ảnh.
Mừng lúa mới

Đây là một trong những đội chiêng mạnh của tỉnh Gia Lai, trước đây đã luyện tập công phu để chuẩn bị cho việc phục dựng Lễ bỏ mả (Pơthi). Hỏi về cảm giác khi lễ bỏ mả được thay thế bởi lễ mừng lúa mới trong chương trình festival, già làng Rơ chăm Phăn cho biết: "Dân làng cảm thấy vui hơn dù phải tập luyện lại từ đầu, bởi lễ mừng lúa mới là dịp vui, vốn vẫn diễn ra hàng năm với nhiều gia đình khi mừng mùa màng bội thu. Hơn nữa, nghi lễ này vẫn được thực hành đều đặn, nên việc tập luyện không có gì khó khăn". Lễ mừng lúa mới phục dựng lần này, chủ nhân là gia đình anh Rơ chăm Homut (đội trưởng đội cồng chiêng của làng). Sau phần lễ trong nhà, cả làng sẽ tập hợp ở nhà rông, nơi già làng làm lễ tạ ơn trời đất.

Hỏi chuyện anh Rơ chăm Homut, thấy vui vì làng anh có hai đội chiêng, một già một trẻ, mỗi đội 30 người, không kể đội múa xoang của các thiếu nữ. Đội chiêng hoạt động mỗi khi các nhà có việc cần đến, có tháng tập hợp vài lần để mừng lúa mới, khi làng có việc tang ma, cưới hỏi... Riêng để chuẩn bị cho festival, đội chiêng đã tập luyện liên tục cả tháng qua. Thông thường lễ mừng lúa mới kéo dài đến 3 ngày (trước đây là 1 tuần, sau rút ngắn lại), nay đưa vào không gian lễ hội phải rút gọn xuống chỉ còn 2 tiếng, lại là để khoe với các cộng đồng khác, nên phải tập cho tốt, anh Homut cười bảo thế.

Mô tả ảnh.
Hruch và Ayung (đứng đầu hàng) vào nơi tập. Ảnh: Khánh Linh

Festival diễn ra đúng tháng 11, thời điểm thu hoạch cafe của Gia Lai. Một ngày thu hoạch cafe, những "thiếu nữ" 18, 20 sẽ được trả công 100.000 đồng, đi thu hoạch lúa thuê cũng được 50.000 đồng (còn nếu làm giúp họ hàng thì theo kiểu "đổi công" giúp nhau qua lại, cảm ơn bằng việc cùng vui uống rượu). Nay đi tập cồng chiêng thì một ngày "chỉ" được trả 30.000 đồng, nếu tập buổi chiều tối (ngoài giờ làm việc) thì tiền bồi dưỡng là 15.000 đồng. Hỏi Hruch (21 tuổi) và Ayung (17 tuổi) vì sao lại đi tập cồng chiêng thì hai em đều bảo "để giúp Nhà nước", nên thấy rất vui. Các em đều học đến lớp 9 thì ở nhà làm ruộng vì "không đủ điều kiện để học tiếp", còn những bạn đi học thì bận hơn nên không tham gia đội múa xoang được.

Được chọn tham gia đội chiêng, đội múa trong festival này phải là những người đánh chiêng tốt, múa dẻo, lại không phải những người uống nhiều rượu thì say xỉn. Không chỉ đội trưởng có quyền chọn, mà cả làng sẽ cùng "bình bầu". Cũng có người được chọn rồi lại không đi được hoặc không muốn đi, "không thể bắt ép họ, phải chọn người khác thay thế", anh Homut bảo thế. Nghĩa là, để chọn được gần 100 gương mặt tiêu biểu của làng, không phải chuyện đơn giản.

Tối mai, lễ khai mạc festival tại quảng trường 17/3 mới diễn ra, nhưng sẽ có nhiều hoạt động được bắt đầu trước như khai mạc Hội chợ hàng Việt Nam chất lượng cao (tối 11/11). Sáng 12/11 sẽ khánh thành Bảo tàng tỉnh Gia Lai và khai mạc Triển lãm Cồng chiêng, Hội làng nghề tiểu thủ công nghiệp, Triển lãm sinh vật cảnh, Làng văn hóa ẩm thực.

Trong 3 ngày tiếp theo, 34 đoàn cồng chiêng của 23 tỉnh, thành phố đại diện cho 11 dân tộc có cồng chiêng trong nước, và các đoàn cồng chiêng của Lào, Campuchia, Phillipines, Myanmar, Indonesia sẽ cùng trình diễn cồng chiêng. Những "điểm nhấn" của festival sẽ là trình diễn chỉnh chiêng, trình diễn tạc tượng nhà mồ, phục dựng Lễ đâm trâu mừng chiến thắng của dân tộc Bahnar huyện K’bang tỉnh Gia Lai, Lễ mừng lúa mới của dân tộc Jrai, huyện Chư Păh và hội thảo "Sự biến đổi kinh tế - xã hội và công cuộc bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa cồng chiêng của Việt Nam và các nước trong khu vực".

 

Mô tả ảnh.
Thời gian nước rút . Ảnh: Khánh Linh

 

Mô tả ảnh. Mô tả ảnh.
Xảy gạo mừng lúa mới;  Rơ chăm Homut- đội trưởng đội cồng chiêng làng Mrông Yố 1
Mô tả ảnh.
Tập trong nhà...
Mô tả ảnh.
...và tập diễn ngoài sân
Mô tả ảnh.
Múa cùng dàn chiêng mừng lúa mới
Mô tả ảnh.
Ghè rượu cần và niềm vui cộng cảm trong lễ mừng lúa mới
  • Khánh Linh
    Ảnh: Phạm Cao Quý

•• Âm nhạc cổ truyền

•• Nhạc mới

•• Tiểu sử nhạc sĩ

•••• Nghệ sĩ từ trần

•• Nghiên cứu gia VN

•• Nhạc thiểu số

•• Tiểu sử ca sĩ

•• CA TRU

•• HÁT XẨM & TRỐNG QUÂN

•• Nhạc Hàn Quốc

•• Nhạc Nhựt Bổn

•• Nhạc Trung quốc

•• Nhạc Đông Nam Á

•• Nhạc Mông Cổ

•• Nhạc sắc tộc

•• Nhạc Tuva

•• song thanh tác giả khác

•• song thanh TQH

•• Giọng trị bịnh

•••• Chakra - Yoga

•• Ca sĩ Khoomei

•• Nghiên cứu gia Khoomei

•• Âm thanh học

•• Ngôn ngữ khác

•• Đàn Mội Hmông

•• Tiêm ban sach và nhac cu

•• Tiểu sử dân tộc nhạc học gia

•• Trang nhà dân tôc nhac hoc

•• Phân mêm : Phân tach bôi âm

•• Muông

•• Tran Quang Hai

•• Nhac si Viêt Nam

•• Hat dông song thanh

•• Bach Yên

•• VIDEO/CD trên WEB

•• Nhạc Việt cổ truyền

•• Đàn Môi

•• Tiểu sử nhạc sĩ

•• Tiểu sử

•• Phỏng vấn báo, radio

•• Bài viết

Visitors: 23461109