Music news from a Vietnamese traditional musician

Category » Tiểu sử nhạc sĩ

Anh Đức:Nguyễn Lê Tuyên: ‘Giữa chúng ta là âm nhạc’

Luôn xuất hiện với cây guitar trên tay, Lê Tuyên là một trong số ít nghệ sỹ Tây ban cầm người Việt hay nhất tại Úc. Đặc biệt, anh được giới nhạc sỹ chuyên nghiệp biết đến với phát minh độc đáo: kỹ thuật ‘đồng song âm họa ba ngắt’.

Thầy dạy nhạc :


Bankstown những ngày đầu mùa xuân vừa diễn ra Festival âm nhạc Gillawarna do Phòng Giáo dục Đào tạo tiểu bang News South Wales tổ chức. Khoảng 800 em học sinh tiểu học và trung học toàn vùng Tây Nam thành phố Sydney đã tham gia hai đêm trình diễn lớn nhất từ trước tới nay.

Ngoài các màn nhảy sôi động và dễ thương, dàn hợp ca lên đến 200 em đã thể hiện 16 tác phẩm từ Quốc ca Úc cho đến những bản rock kinh điển như ‘Proud Mary’ của CCR.

Phụ trách và điều khiển ban nhạc đệm cho phần hát (band co-ordinator) chính là một nhạc sỹ gốc Việt: Nguyễn Lê Tuyên.

Anh cho biết đã bỏ ra vài tháng vừa luyện tập với ban nhạc, vừa hướng dẫn tập hát cho dàn hợp ca, trong đó lực lượng chính là của trường trung học Chester Hill, nơi anh đang là giáo viên kiêm trưởng bộ môn âm nhạc.

Toàn diện

“Trong các trường công ở Úc, âm nhạc được đào tạo toàn diện với bốn phần chính là soạn nhạc, trình diễn, thẩm âm (nghe và phân tích bản nhạc) và nhạc học (musicology, bao gồm cả lịch sử, các trường phái, trào lưu âm nhạc..., không phải là nhạc lý theo cách hiểu đơn giản). Vì thế, một giáo viên dạy nhạc không phải chỉ đơn thuần là một nghệ sỹ chơi guitar mà phải là một nhạc sỹ toàn diện.”

“Do đặc thù công việc, mình nghe tất cả các thể loại và tất nhiên là cũng thích rất nhiều món, từ nhạc cổ điển với Bach, Vivaldi cho đến nhạc jazz, hard rock, heavy metal, khoái cả Metallica lẫn Linkin’ Park!”

“Đối với các trường phái, các dòng âm nhạc cũng vậy, khi học sinh lựa chọn môn học về âm nhạc thế kỷ 19 hay âm nhạc hiện đại chẳng hạn, người thầy giáo phải luôn sẵn sàng đáp ứng được.”
Âm nhạc là cuộc sống

Không chơi nhạc Việt phổ thông, không nổi tiếng trong cộng đồng người Việt ở Úc, Lê Tuyên từng xuất hiện một vài lần trong các buổi sinh hoạt của nhóm văn nghệ sỹ Tiền vệ tại Sydney. Với cây guitar gỗ, anh mang về hồn vía cao nguyên, tràn trề trong từng thanh âm của bản ‘Highland Dreaming’ do chính anh sáng tác sau một chuyến đi Đà Lạt.

Trán cao, mắt sáng, người dong dỏng, tóc hơi xoăn, xếp tròn trên đỉnh đầu, Lê Tuyên giống với hình ảnh những nghệ sỹ châu Âu thời xưa: lãng mạn và say sưa. Thế nhưng trong cuộc sống, anh là người nhanh nhẹn, làm việc hiệu quả. “Công việc bận rộn đã tạo cho tôi một thói quen nỗ lực hết mình, không mệt mỏi. May mắn, tôi được làm việc với âm nhạc. Đó cũng chính là cuộc sống của tôi.”
Anh kể, học trò ở đâu thì cũng quậy như nhau nhưng khi ngồi xuống chơi nhạc, em nào ngỗ ngược nhất cũng như mềm tính hơn.

“Người hiểu mình và thông cảm với mình nhất chính là bà xã. Những lúc rảnh rỗi ở nhà là mình lại chơi đàn, khi thì guitar, lúc thì piano. Bà xã bao giờ cũng nhẹ nhàng đi về phòng đóng cửa lại!”
‘Đồng song âm họa ba ngắt’

Trong những lần “bà xã đi về phòng”, một mình với cây đàn, Lê Tuyên đã phát hiện ra một kỹ thuật mới. Anh giải thích, khi chơi một nốt nhạc trên dây đàn, ta nghe thấy một thanh âm phát ra. Tuy nhiên, đó không phải thanh âm của một nốt nhạc duy nhất mà nó là cộng hưởng một loạt các nốt khác nhau. Trong vùng cộng hưởng (họa ba) ấy, nếu mình tìm cách tác động bằng cách chạm nhẹ vào một nốt khác trên cùng một dây, sẽ tạo ra một hiệu quả khác hẳn.

‘Đồng song âm họa ba ngắt’ (staccato-harmonic duo-tone) là sự phát âm cùng một lúc hai âm nốt (tone) trên cùng một dây đàn guitar: mỗi âm có riêng tần số cao độ (pitch), trường độ (duration), cá biệt phát âm (articulation) và âm sắc (tone colour) khác nhau. Chữ dùng này được Tiến sỹ Nguyễn Đức Hiệp, một chuyên gia về môi trường ở Úc, và bạn thân của Lê Tuyên, chuyển dịch.
Gần 10 năm sau, phát kiến thú vị này đã giúp Lê Tuyên trở thành người Úc gốc Việt đầu tiên được mời dự Festival Guitar quốc tế tổ chức tại Đại học Charles Darwin vào năm 2007. Anh đã công bố chính thức ‘đồng song âm họa ba ngắt’ và nhận được sự ngạc nhiên, khen ngợi từ giới chuyên môn hàn lâm cũng như nghệ sỹ hàng đầu thế giới. Giáo sư Adrian Walter, Viện trưởng Charles Darwin, đã dành những lời ưu ái giới thiệu về kỹ thuật đặc biệt này, tin tưởng nó sẽ mở ra nhiều hướng đi mới trong sáng tác và chơi nhạc guitar.

Bản ‘Nocturne’ (Dạ khúc) mà các bạn đang xem là bản nhạc đầu tiên anh soạn cho guitar bằng kỹ thuật ‘đồng song âm họa ba ngắt’. Lê Tuyên hy vọng sẽ có nhiều đồng nghiệp, sinh viên cùng chia sẻ và tiếp tục phát triển kỹ thuật này.

Tìm về

Như một nẻo tìm về của nhiều văn nghệ sỹ, dự định sắp tới của Lê Tuyên là sưu tầm các nhạc cụ truyền thống Việt Nam, mong muốn làm một phòng trưng bày nhỏ tại nhà và giới thiệu với bạn bè.
“Âm nhạc truyền thống Việt Nam rất đặc sắc. Tuy nhiên, cái khó là tìm được hướng đi đúng. Lâu nay, chúng ta một phần khép kín trong cộng đồng, một phần là chơi nhạc kiểu ‘du lịch’ cho khách nước ngoài xem, một cách manh mún và phi chính thống.”

“Tôi cho rằng để được thế giới công nhận thì âm nhạc truyền thống Việt Nam phải có mặt trong chương trình giáo dục chính thức. Đó cũng là mơ ước của tôi. Các nhạc cụ của ta có thể có nét tương đồng với Trung Quốc, Ấn Độ hay Thái Lan. Thế nhưng điều quan trọng nhất là cách chơi - đó là làn điệu, văn hóa, đặc trưng không thể lẫn với ai.”

Đa văn hóa

Sinh trưởng tại Sài Gòn, năm 1965, Lê Tuyên sang Úc định cư theo diện đoàn tụ gia đình khi đã ngoài 20. Anh tốt nghiệp cử nhân âm nhạc và giáo dục ở Đại học New South Wales, tiếp tục học về nghệ thuật trình diễn guitar tại Viện Bảo tồn âm nhạc Sydney. Anh cũng là thành viên sáng lập ban nhạc guitar của Đại học Northern Territory.

“Thời điểm bấy giờ, đi theo âm nhạc là một quyết định liều lĩnh nhưng với tôi, âm nhạc đã thấm vào máu, không thể chọn cái gì khác.”

“Âm nhạc không có biên giới. Khi bạn thực sự sống với nó, bạn không cần hỏi người khác xem anh ta từ đâu đến, quốc tịch nào. Giữa chúng ta là âm nhạc.”

“Tuy nhiên, theo quan sát, tôi cũng thấy mừng, vì ngày càng có nhiều con em gia đình gốc Việt theo đuổi âm nhạc ở các bậc học cao hơn. Điều đó cho thấy cộng đồng ngày càng thịnh vượng và dành sự quan tâm đến âm nhạc nhiều hơn.”

Quán cà phê ‘Titanic’ ở Bankstown là nơi Lê Tuyên yêu thích. Anh tâm sự, ở đó, vào những buổi tối, có thể cùng với bạn bè nghe nhạc Ả-Rập, hút thuốc lá Trung Đông (shisha) và thưởng thức cà phê Thổ Nhĩ Kỳ.
* Anh Đức *

http://luyenchuong.net/forum/showthread.php?t=211084

•• Âm nhạc cổ truyền

•• Nhạc mới

•• Tiểu sử nhạc sĩ

•••• Nghệ sĩ từ trần

•• Nghiên cứu gia VN

•• Nhạc thiểu số

•• Tiểu sử ca sĩ

•• CA TRU

•• HÁT XẨM & TRỐNG QUÂN

•• Nhạc Hàn Quốc

•• Nhạc Nhựt Bổn

•• Nhạc Trung quốc

•• Nhạc Đông Nam Á

•• Nhạc Mông Cổ

•• Nhạc sắc tộc

•• Nhạc Tuva

•• song thanh tác giả khác

•• song thanh TQH

•• Giọng trị bịnh

•••• Chakra - Yoga

•• Ca sĩ Khoomei

•• Nghiên cứu gia Khoomei

•• Âm thanh học

•• Ngôn ngữ khác

•• Đàn Mội Hmông

•• Tiêm ban sach và nhac cu

•• Tiểu sử dân tộc nhạc học gia

•• Trang nhà dân tôc nhac hoc

•• Phân mêm : Phân tach bôi âm

•• Muông

•• Tran Quang Hai

•• Nhac si Viêt Nam

•• Hat dông song thanh

•• Bach Yên

•• VIDEO/CD trên WEB

•• Nhạc Việt cổ truyền

•• Đàn Môi

•• Tiểu sử nhạc sĩ

•• Tiểu sử

•• Phỏng vấn báo, radio

•• Bài viết

Visitors: 23461029