Music news from a Vietnamese traditional musician

Category » HÁT XẨM & TRỐNG QUÂN

Lệ Quyên : Bảo tồn nghề hát Xẩm: Sẽ đưa hát Xẩm vào các trường học?

(TinMoiO) – Ngày 18/3 vừa qua, những nghệ sỹ hát Xẩm tổ chức Lễ giỗ Tổ nghề hát và có dịp ôn lại những thời kỳ khó khăn của nghề hát này. Hiện nay, việc bảo tào nghề hát Xẩm đang được Trung tâm phát triển nghệ thuật âm nhạc Việt Nam cố gắng thực hiện với bước đầu là những buổi biểu diễn miến phí. Xung quanh việc bảo tồn, chúng tôi đã có buổi trao đổi GS.TS Phạm Minh Khang, giám đốc trung tâm.

Bảo tồn nghề hát Xẩm: Sẽ đưa hát Xẩm vào các trường học?


Bài viết cập nhật lúc: 01:54 ngày 20/03/2009

preloadImages(’/images/original/2009/03/200903201218372_20PhamMinhKhang.jpg’);
GS.TS Phạm Minh Khang


 

* Hiện nay những điệu Xẩm cổ còn lại bao nhiêu thưa ông?

- Cũng không nhiều, chỉ có thể đếm trên đầu ngón tay là những bài cổ mà ông cha ta truyền khẩu từ nhiều đời nay như Thập ân, Huê tình, Ba Bậc, Chênh Bong, xẩm Sai, Bốn mùa…. Bên cạnh việc bảo tồn những làn điệu này, chúng tôi cũng đã sáng tác nhiều lời mới để phù hợp với thời buổi hiện đại như “Giệt giặc dốt” trước kia là bài “Chống tham nhũng”, hay những lời thơ của Nguyễn Duy chúng tôi cũng đưa vào Xẩm. Trong bối cảnh giữ gìn, bảo tồn và phát huy các làn điệu Xẩm rất khó để nói đến từ “tối cổ” mà chúng tôi sẽ cố gắng gần điệu cổ nhất có thể .

 

* Hiện giờ, trung tâm hoạt động dựa trên kinh phí nào, thưa ông?

- Chúng tôi chưa nguồn tài trợ nào mà chủ yếu công việc hiện nay là do những nghệ sỹ yêu nghề hát đồng tâm cùng làm. Kinh phí để duy trì cho hoạt động của nghề hát Xẩm dựa vào các hợp đồng như với chợ Đồng Xuân, với các trường Đại học, diễn cho khách du lịch… Sau khi bồi dưỡng cho nghệ sỹ thì số còn lại là làm quỹ. Nhiều lúc, chúng tôi còn tự bỏ tiền túi để làm, bản thân tôi cũng không nhận đồng lương nào cả. Nói ra không phải để “ôn nghèo, kể khổ”, nhưng thực tình là công việc hiện nay của chúng tôi dựa vào tình yêu, tâm huyết của những người còn nặng tình với nghệ hát Xẩm là chính.

 


Các nghệ sỹ hát miễn phí tại chợ Đồng Xuân vào hai ngày cuối tuần

 

* Quan họ đã có những lán hát tổ chức ngay tại gia đình, Ca trù cũng có những quán ca trù để thu hút khách du lịch và kết quả là người nước ngoài rất thích, tại sao nghề hát Xẩm không “năng động” làm như vậy?

- Chúng tôi không muốn đi kinh doanh vì sợ làm giảm giá trị nghệ thuật mà mất ý nghĩa bảo tồn. Chúng tôi cũng có một vài điểm cố định như ở chợ Đồng Xuân, đình Hào Nam… nhưng không kinh doanh, bán vé, thu tiền mà là biểu diễn miễn phí cho công chúng. Chúng tôi cũng hay biểu diễn cho các đoàn nước ngoài như Singapore, Anh, Hàn Quốc nhưng phần lớn là họ được người khác giới thiệu và tìm đến chúng tôi. Bản thân những người nước ngoài cũng muốn nghe hát Xẩm ở nơi cửa đình, trải chiếu dân dã chứ không thích ngồi trong lều, quán sang trọng.

 

* Theo tôi được biết, nhiều loại hình văn hóa dân gian Việt Nam được người nước ngoài rất thích, và đã có nhiều tổ chức nước ngoài vì yêu mến những điệu hát dân gian ấy mà hỗ trợ cho việc giữ gìn, bảo tồn, nghề hát Xẩm đã có được sự “ưu ái” như vậy chưa?

- Có lẽ vì người nước ngoài không hiểu được tiếng Việt nhiều nên chưa thấy hết giá trị trong từng câu hát của Xẩm. Phần lớn họ tìm đến những loại hình nhạc cụ dân tộc là nhiều. Tôi cũng hy vọng, thời gian tới nghề hát Xẩm sẽ được công chúng đón nhận trở lại.

 


Nghệ nhân Hà Thị Cầu giờ sức khỏe cũng đã yếu

 

* Công tác bảo tồn nghệ thuật dân gian nói chung và hát Xẩm nói riêng gặp không khí khó khăn. Theo ông, mấu chốt của việc bảo tồn hiện nay là gì?

- Tôi nghĩ, điểm mấu chốt nhất vẫn là nhận thức của người dân. Phải giáo dục, đưa kiến thức về các loại hình văn hóa dân gian đến người dân thì họ chủ động tìm đến nghệ thuật dân gian để thưởng thức. Hiện tại, chúng tôi mới chỉ làm được việc là biểu diễn các làn điệu Xẩm tại nơi công cộng để công chúng nghe và dần dần có sự yêu thích nhất định. Chúng tôi cũng đang có ý tưởng đưa hát Xẩm vào biểu diễn trong các trường học. Tuy nhiên, đây mới chỉ là đề xuất chủ ý của chúng tôi, còn để thực hiện được còn phải xem sự đồng ý của bên Giáo dục, đào tạo.

 

* Chúng ta phải nhìn vào đúng thực trạng là hiện giờ đang mất dần đi những nghệ nhân cao tuổi, ngay cả nghệ nhân cuối cùng của nghề hát Xẩm là Hà Thị Cầu giờ cũng yếu lắm rồi. Việc bảo tồn, giữ gìn nghề hát Xẩm chỉ còn trông chờ vào những nghệ sỹ thật sự có tâm huyết. Ông đánh giá thế nào về họ?

- Điểm đáng quý nhất ở các nghệ sỹ trẻ là sự yêu nghề và đam mê đến quên mình của các nghệ sỹ này. Bên cạnh những nghệ sỹ đã được nhà nước vinh danh là NSND Xuân Hoạch, nhạc sĩ Hạnh Nhân, NSƯT Thanh Ngoan, NSƯT Văn Ty, NSƯT Thúy Ngần… thì giờ cũng có một lực lượng nghệ sỹ trẻ hết lòng vì nghề hát Xẩm như Mai Tuyết Hoa, Quang Long, Kiều Loan, Minh Thư… Các nghệ sỹ vẫn đến học hỏi thêm các nghệ nhân để trau dồi kỹ thuật. Tôi tin, họ sẽ là những người có thể tiếp tục sự nghiệp bảo tồn nghề hát.

 

* Xin cám ơn ông!

Lệ Quyên (thực hiện)

http://www.tinmoi.vn/Bao-ton-nghe-hat-Xam-Se-dua-hat-Xam-vao-cac-truong-hoc-035478.html

Theo www.hanoimoi.com.vn

•• Âm nhạc cổ truyền

•• Nhạc mới

•• Tiểu sử nhạc sĩ

•••• Nghệ sĩ từ trần

•• Nghiên cứu gia VN

•• Nhạc thiểu số

•• Tiểu sử ca sĩ

•• CA TRU

•• HÁT XẨM & TRỐNG QUÂN

•• Nhạc Hàn Quốc

•• Nhạc Nhựt Bổn

•• Nhạc Trung quốc

•• Nhạc Đông Nam Á

•• Nhạc Mông Cổ

•• Nhạc sắc tộc

•• Nhạc Tuva

•• song thanh tác giả khác

•• song thanh TQH

•• Giọng trị bịnh

•••• Chakra - Yoga

•• Ca sĩ Khoomei

•• Nghiên cứu gia Khoomei

•• Âm thanh học

•• Ngôn ngữ khác

•• Đàn Mội Hmông

•• Tiêm ban sach và nhac cu

•• Tiểu sử dân tộc nhạc học gia

•• Trang nhà dân tôc nhac hoc

•• Phân mêm : Phân tach bôi âm

•• Muông

•• Tran Quang Hai

•• Nhac si Viêt Nam

•• Hat dông song thanh

•• Bach Yên

•• VIDEO/CD trên WEB

•• Nhạc Việt cổ truyền

•• Đàn Môi

•• Tiểu sử nhạc sĩ

•• Tiểu sử

•• Phỏng vấn báo, radio

•• Bài viết

Visitors: 23387415