Music news from a Vietnamese traditional musician

Category » CA TRU

Thiên Lam : Nhạc sỹ Đặng Hoành Loan: Không thể văn bản hóa nghệ thuật ca trù

(VnMedia) – Liên hoan Câu lạc bộ Ca trù toàn quốc lần thứ 3 vừa được khép lại với một rừng giải thưởng Vàng, Bạc dành cho các ca nương, kép đàn. Đâu đó lóe lên những tín hiệu mừng khi có rất nhiều ca nương trẻ dần dạn dĩ khi biểu diễn tài năng trước các nhà chuyên môn.

Nhạc sỹ Đặng Hoành Loan: Không thể văn bản hóa nghệ thuật ca trù
Cập nhật lúc 14h16" , ngày 09/10/2009 -

Nhạc sỹ Đặng Hoành Loan

(VnMedia) – Liên hoan Câu lạc bộ Ca trù toàn quốc lần thứ 3 vừa được khép lại với một rừng giải thưởng Vàng, Bạc dành cho các ca nương, kép đàn. Đâu đó lóe lên những tín hiệu mừng khi có rất nhiều ca nương trẻ dần dạn dĩ khi biểu diễn tài năng trước các nhà chuyên môn.

Hai báu vật sống của ca trù cùng trình diễn

Nguyễn Khánh Linh: Tiếng phách đã kéo em đến với ca trù

Mẹ đàn, con hát trên chiếu ca trù

18 giải Vàng cho các ca nương tại Liên hoan ca trù

21 Câu lạc bộ tham dự Liên hoan đã mang đến bản sắc vùng miền của mỗi địa phương trong nghệ thuật đàn hát ca trù. Nhưng Liên hoan lần này có đôi phần hẫng hụt khi vắng bóng Câu lạc bộ ca trù Tràng An, Câu lạc bộ Thái Hà, Bích Câu đạo quán… và cả ca nương Phạm Thị Huệ của Câu lạc bộ ca trù Thăng Long cũng không trình diễn tài năng.

Nhiều người tự hỏi, phải chăng Liên hoan chỉ là ngày hội vui cho các nghệ nhân chứ không phải nơi thi đấu tài năng thật sự giữa các nghệ nhân, các giáo phường nên nhiều Câu lạc bộ không ra mặt. Liệu bao giờ Việt Nam sẽ có một concour ca trù? Phóng viên VnMedia đã có cuộc trao đổi với Nhạc sỹ Đặng Hoành Loan – Chủ tịch Hội đồng giám khảo Liên hoan sau khi kết thúc Liên hoan về vấn đề này.

- Một Liên hoan có cả các cụ cao niên hơn 80 tuổi và cả ca nương nhỏ nhất mới chỉ 10 tuổi có phải là một khó khăn cho ban giám khảo khi đánh giá và trao giải?

Hội đồng giám khảo phải dựa trên khả năng ca trù hiện nay thật để chấm chứ không dựa trên tiêu chí cao cấp của nghệ nhân lão thành mà chấm. Vì nếu để chọn ra được những người hát như cụ Chúc, cụ Hồ thì không làm được và không động viên được con cháu. Chúng tôi cũng chỉ chọn ra những tiết mục mang cái đặc sắc của ca trù ở hoàn cảnh hiện nay chứ không phải ở tiêu chuẩn ngày trước.

Đây không phải là concour mà đây là liên hoan. Nếu là concour thì sẽ yêu cầu các thí sinh phải hát một bài theo đúng một tiêu chí. Nhưng nghệ thuật dân gian không có chuẩn. Mỗi xã, phường có cách hát, cách đàn khác. Như thế ca trù mới hay.

- Với tư cách là chủ tịch hội đồng giám khảo và là nhà nghiên cứu sâu về ca trù, ông đánh giá thế nào về lớp trẻ ca nương, kép đàn hiện nay?

Lớp trẻ hát rất hay, đánh phách tuyệt vời. Lớp trẻ tầm 24, 25 tuổi tham dự Liên hoan lần này là lớp tuyệt vời nhất, trong đó có nhiều em đạt trình độ nghệ thuật.

Nhiều ca nương trẻ được đánh giá cao tại Liên hoan


- Việc có nhiều ca nương, đào đàn trẻ đến với ca trù là một tín hiệu vui. Nhưng đó có phải cũng là điều đáng lo ngại khi mà việc phục hồi, trao truyền cho lớp trẻ hiện nay có phần hơi nóng vội?

Ngày xưa, các ca nương trẻ muốn ra nghề phải mất ít nhất 5 năm đào tạo từ khi còn nhỏ, chừng 10 tuổi. Sau đó sẽ có 1 năm theo hát tại các giáo phường để thực tập. Sau 6 năm họ mới được mở lễ xiêm y vào nghề và có tiền hát.

Tôi thấy không đáng lo ngại lắm về thế hệ trẻ tiếp cận với ca trù hiện nay, vì chỉ sau 3 liên hoan, sự tiến bộ của các cháu rất rõ rệt, thậm chí có thêm nhiều gương mặt trẻ hát rất hay, đánh phách rất chuẩn.

Tôi luôn nghĩ thời đại bây giờ, khi tiếp cận nghệ thuật cổ truyền có rất nhiều biến động. Các bộ môn nghệ thuật cổ truyền không chỉ mang tính vùng, đặc trưng vùng mà nó còn mang đặc trưng ngôn ngữ. Tiếng nói quyết định nhiều về phong cách, trong khi tiếng nói bây giờ khác xa ngày xưa.

Âm nhạc dân gian truyền thống sinh ra từ ngôn ngữ, từ tiếng nói. Nên khi tiếng nói có sự giao thoa thì nó phải khác. Để tìm người không có ảnh hưởng gì của cuộc sống hiện đại hát ca trù như các cụ thì hiếm vô chừng.

Việc có thêm nhiều em nhỏ theo ca trù hiện nay là bước đầu rất thuận lợi để bảo tồn và phục dựng nghệ thuật này. Tiếp theo đây, Nhà nước sẽ có một chính sách để bắt tay vào đào tạo, để các nghệ nhân trao truyền vốn cho lớp trẻ.

- Việc ra đời nhiều Câu lạc bộ ca trù thời gian quá dẫn tới sự cạnh tranh và sự bài xích nhau về thế nào gọi là hát ca trù chuẩn. Nên chăng, các nhà nghiên cứu và các nghệ nhân cao niên cùng chung tay để ít nhất xây dựng một tiêu chuẩn để chính các câu lạc bộ, đặc biệt là lớp trẻ có thể tiếp cận với ca trù chính thống, bài bản hơn?

Các nhà nghiên cứu không bao giờ muốn làm chuẩn âm nhạc dân gian. Văn hoá dân gian luôn có sự sáng tạo cá nhân mang phong cách riêng của từng người, từng vùng miền. Chúng tôi luôn tôn trọng và phát huy các phong cách đó. Bà Kim Đức có thể đào tạo ra một lò giống Kim Đức, bà Nguyễn Thị Chúc có thể tạo ra một lò giống bà Chúc…

Chúng tôi không muốn chỉ có một lối hát ca trù duy nhất vì đó là cách làm văn bản hoá nghệ thuật ca trù.

Các cụ nghệ nhân Câu lạc bộ Chanh Thôn vẫn còn giữ nguyên được giọng hát, phong cách trình diễn chuẩn của ca trù ngày xưa dù đã trên 80 tuổi


- Ngoài các Liên hoan mang tính hội hè, liệu lúc nào đó Việt Nam sẽ có một concour ca trù để làm nơi thi đấu tài năng thật sự giữa các nghệ nhân và các giáo phường?

Chúng tôi mong có concour ca trù. Nhưng như ngày xưa, các ca nương cũng chỉ thi trong một giáo phường với phong cách riêng của họ. Giữa các giáo phường với nhau, họ không bao giờ thi trừ khi nhà Vua đứng ra tổ chức thì chính các quan đầu tỉnh chọn ra giáo phường hát hay nhất.

Tôi nghĩ, giá trị mà UNESCO trao tặng cho ta chính là giá trị truyền khẩu chứ không phải văn bản. Nếu văn bản nó thì mất hết giá trị. Và một trong những yếu tố quyết định việc thành bại của bộ hồ sơ trình UNESCO của ta đó là vấn đề chính sách của Nhà nước trong việc bảo tồn khẩn cấp bộ môn truyền khẩu nhân loại. Ở đây, giá trị đó chính là họ mong muốn cộng đồng tự yêu ca trù, tự xây dựng và phát triển ca trù.

Xin cảm ơn ông!


Thiên Lam (Bài và ảnh)

http://www6.vnmedia.vn/newsdetail.asp?NewsId=176564&Catid=58

•• Âm nhạc cổ truyền

•• Nhạc mới

•• Tiểu sử nhạc sĩ

•••• Nghệ sĩ từ trần

•• Nghiên cứu gia VN

•• Nhạc thiểu số

•• Tiểu sử ca sĩ

•• CA TRU

•• HÁT XẨM & TRỐNG QUÂN

•• Nhạc Hàn Quốc

•• Nhạc Nhựt Bổn

•• Nhạc Trung quốc

•• Nhạc Đông Nam Á

•• Nhạc Mông Cổ

•• Nhạc sắc tộc

•• Nhạc Tuva

•• song thanh tác giả khác

•• song thanh TQH

•• Giọng trị bịnh

•••• Chakra - Yoga

•• Ca sĩ Khoomei

•• Nghiên cứu gia Khoomei

•• Âm thanh học

•• Ngôn ngữ khác

•• Đàn Mội Hmông

•• Tiêm ban sach và nhac cu

•• Tiểu sử dân tộc nhạc học gia

•• Trang nhà dân tôc nhac hoc

•• Phân mêm : Phân tach bôi âm

•• Muông

•• Tran Quang Hai

•• Nhac si Viêt Nam

•• Hat dông song thanh

•• Bach Yên

•• VIDEO/CD trên WEB

•• Nhạc Việt cổ truyền

•• Đàn Môi

•• Tiểu sử nhạc sĩ

•• Tiểu sử

•• Phỏng vấn báo, radio

•• Bài viết

Visitors: 23466934