Music news from a Vietnamese traditional musician

Category » HÁT XẨM & TRỐNG QUÂN

Trống quân Hà Nội "kêu cứu"

 Hanoinet - Hát trống quân là một sinh hoạt văn nghệ dân gian mang đậm tính cộng đồng làng xã. Đây chính là sức mạnh giúp người dân tồn tại và phát triển trước vô vàn thiên tai địch hoạ trên vùng châu thổ qua bao đời.




Ở đây bộc lộ thắm thiết tình yêu quê hương, tình yêu con người, bằng khả năng sáng tạo thi ca tài nghệ góp phần di dưỡng nên tâm hồn, văn hoá Việt. Tuy không cổ và lâu đời như trống quân ở Dạ Trạch - Hưng Yên nhưng trống quân ở các vùng Song Phượng (Đan Phượng), Hát Môn (Phúc Thọ), Khánh Hà (Thường Tín), Quang Minh (Thanh Oai), Hoàng Diệu (Chương Mỹ)… có những làn điệu và hình thức sinh hoạt độc đáo đến lạ kỳ.

Theo chân những người sưu tầm văn hoá ở Trung tâm Phát triển nghệ thuật âm nhạc Việt Nam và các nhà sưu tầm văn hoá huyện Đan Phượng, được biết nhiều điểm khác biệt khá thú vị tạo nên đặc trưng của vùng trong loại hình nghệ thuật này. Những nghệ nhân hát trống quân của Đan Phượng đã dùng thúng và sợi cơm lênh (thứ dây để đan rế) làm trống. Để tăng độ vang cho trống, có nơi người ta còn đổ vào thúng một ít vỏ ốc hoặc treo trong phần tang trống. Ở Đan Phượng các cuộc hát trống quân được tổ chức ngay ở các điếm làng, nơi gặp gỡ, hội tụ, trò chuyện của những người lao động. Khi ấy, tiếng phách gõ mạn thuyền được thay thế bằng tiếng trống. Trống quân ở đây có sự khác biệt trong cách hát, cách tạo nhạc cụ, giai điệu.

Ngày xưa, dịp hát trống quân rộn ràng nhất trong năm ở Quảng Minh và làng Tả Thanh Oai là rằm tháng Tám hàng năm. Khi mùa vụ đã xong, nông nhàn, nam thanh nữ tú hai làng ra bờ sông Nhuệ, vừa đi dọc hai bờ sông, vừa hát theo kiểu đối đáp (hát đối thường chỉ có ở thể loại hát ví nhưng ở Quang Minh xưa kia trống quân đã phát triển hình thức hát đối đặc sắc) và cầm hai thẻ tre gõ phách. Có một điểm chung đáng trân trọng của trống quântrong các huyện ngoại thành của Thủ đô ngày nay là sự dân dã, hồn nhiên của những người nông dân tham gia hát xướng.

Hát trống quân là một hình thức sinh hoạt văn hoá dân gian nhưng đang bị thất truyền. Mỗi làng xã có hát trống quân, nay những nghệ nhân còn sống đếm không đủ một bàn tay: Ở Đan Phượng còn cụ Phùng Kỳ và cụ Nguyễn Đức Toàn. Ở Quang Minh còn cụ Nguyễn Thị Chế (71 tuổi), Nguyễn Thị My (72 tuổi) và cụ Nguyễn Văn Đệ (92 tuổi). Ở Khánh Hà có cụ Nguyễn Thị Vẫy (72 tuổi) và ông Lê Văn Trường (60 tuổi)… Hơn nữa, các nghệ nhân gần như sống "ẩn dật" với loại hình sinh hoạt văn hoá hát trống quân. Không nhiều nghệ nhân còn muốn hát, bởi hát vào dịp nào, hát cho ai nghe, mấy ai nhớ họ biết hát trống quân. Khi các nhà sưu tầm văn hoá đi điền dã tại các làng xã vùng Hà Tây (cũ) đã bất ngờ gặp mặt phát hiện ra khả năng hát trống quân của các nghệ nhân, thỉnh cầu được nghe nhưng đa phần bị từ chối.

Hiện nay, một số làng xã đã có nghệ nhân mở câu lạc bộ dạy trống quân cho lớp trẻ như ở Khánh Hà, Đan Phượng… Lớp những người xưa tham gia hát trống quân nay đã già, không còn mấy người minh mẫn nhớ lời, nhớ giai điệu. Chính vì vậy, nguyện vọng của người dân ở đây là rất mong các nhà quản lý văn hoá Hà Nội, cùng với chính quyền cấp huyện và cấp xã quan tâm, tạo điều kiện để nghệ thuật hát trống quân cổ được phát triển và lưu giữ. Trống quân cần sự góp sức truyền dạy của các nghệ nhân, nhưng cũng cần sự góp sức của các nhà văn hoá có tầm bao quát để phục dựng những làn điệu, những hình thức hát đã bị thất truyền nhiều.

 

 

Kinh tế đô thị - 03/10/2008

 

http://tintuc.xalo.vn/02394123369/trong_quan_ha_noi_keu_cuu.html

 

•• Âm nhạc cổ truyền

•• Nhạc mới

•• Tiểu sử nhạc sĩ

•••• Nghệ sĩ từ trần

•• Nghiên cứu gia VN

•• Nhạc thiểu số

•• Tiểu sử ca sĩ

•• CA TRU

•• HÁT XẨM & TRỐNG QUÂN

•• Nhạc Hàn Quốc

•• Nhạc Nhựt Bổn

•• Nhạc Trung quốc

•• Nhạc Đông Nam Á

•• Nhạc Mông Cổ

•• Nhạc sắc tộc

•• Nhạc Tuva

•• song thanh tác giả khác

•• song thanh TQH

•• Giọng trị bịnh

•••• Chakra - Yoga

•• Ca sĩ Khoomei

•• Nghiên cứu gia Khoomei

•• Âm thanh học

•• Ngôn ngữ khác

•• Đàn Mội Hmông

•• Tiêm ban sach và nhac cu

•• Tiểu sử dân tộc nhạc học gia

•• Trang nhà dân tôc nhac hoc

•• Phân mêm : Phân tach bôi âm

•• Muông

•• Tran Quang Hai

•• Nhac si Viêt Nam

•• Hat dông song thanh

•• Bach Yên

•• VIDEO/CD trên WEB

•• Nhạc Việt cổ truyền

•• Đàn Môi

•• Tiểu sử nhạc sĩ

•• Tiểu sử

•• Phỏng vấn báo, radio

•• Bài viết

Visitors: 23383875