Music news from a Vietnamese traditional musician

Category » Phỏng vấn báo, radio

Hải Nam : PHỎNG VẤN BẠCH YẾN - Về hồi ký Tôi đi và Sống (Kỳ 3 trong 4 kỳ)

 Hải Nam: Kết thúc tập 1 bằng chương 12 “Bất Ngờ Gặp Sự Cố Hoảng Hồn”. Kỹ thuật dàn dựng và bút pháp xây dựng đặc sắc đến không ngờ của một ca sĩ mới viết văn lần đầu. Đây là một hiện tượng mới lạ đáng trân trọng trọng văn đàn hải ngoại vừa lố rạng một chùm hoa văn quý. Sự kiện bỗng xuất hiện một kiểu viết văn chương mới mẻ lạ đời “hổng giống ai” này cần phải có thời gian để bạn đọc và các nhà văn chuyên nghiệp thẩm định phê bình góp ý cũng không ngoài mục đích ngợi khen và khuyến khích cô nên kiêm luôn “sự nghiệp” văn cho tươi thắm thêm trăm hoa đua nở trong khu vườn văn nghệ hải ngoại. Phần này hãy để đấy. Xin hỏi câu một câu rất đời thường nhưng thực tế mà bạn đọc trẻ cần muốn biết. Ở đầu trang 185 “Bốn vị khách không mời mà đến ấy mặc đồng phục của lính (ngó giống như là lính quân đội mà không phải là quân đội, cuối trang 178 ) muốn mời nghệ sĩ về DINH dùng cơm tối và nghỉ lại qua đêm nếu sợ vi phạm giờ giới nghiêm” Bây giờ đã trải qua hơn 50 năm rồi, xin cô có thể tiết lộ cho bạn đọc trẻ của thế hệ hiện nay biết 4 vị khách mặc đồng phục lính nhưng không phải là lính quân đội ấy là lính gì và của ai?



Bạch Yến (cười phá lên): Ồ! Tôi biết mà, thế nào anh cũng “lạm dụng” tính phóng viên chuyên nghiệp để “gài” cho tôi phải trả lời điều mà tôi không muốn viết ra vì nó tế nhị quá (im lặng vài phút) Tôi không biết hút thuốc lá và ghét thuốc lá nhưng xin anh mồi dùm cho tôi một điếu để cầm và nhìn khói lấy cảm hứng khai ra chơi.

Hải Nam: Nhà văn cần khói thuốc lá để giữ cảm hứng và khai thông bế tắc trong đầu cũng giống như cô cần cầm cái micro để giúp cho bình tĩnh hát hay hơn phải không?

Bạch Yến (trầm ngâm một lát): Thời gian lịch sử không vui của năm 1953 ấy đã qua lâu lắm rồi anh à, không nên khơi lại nữa làm mất hứng buổi phỏng vấn này. Các bạn trẻ muốn tìm hiểu thêm về lịch sử của thời gian ấy thì nên tìm sách viết về sự kiện ấy mà đọc sẽ rõ hơn. Nhưng tôi có thể tiết lộ cho anh biết một cách vô tư khách quan. 4 vị khách ấy là lính của cá nhân ông Năm Lửa. Mà cái tính cách cá nhân của ông Năm Lửa chỉ trong phạm vi cái DINH của ông ấy mà thôi, chẳng may cho đoàn xiệc môtôbay chúng tôi, cái DINH ấy tọa lạc tại quận Cái Vồn, vậy thôi. Nó hoàn toàn không liên quan gì đến một giáo phái khả kính có nhiều triệu đạo hữu cả anh à. Xin anh qua câu phỏng vấn khác, thú vị hơn.

Hải Nam: Có người hỏi cô nguyên nhân nào cô đặt tên hồi ký là Tôi Đi và Sống? Tôi nghe cô trả lời chưa được thỏa mãn lắm?

Bach Yến: Có người hỏi tôi câu này thật nhưng chắc rằng tôi sẽ không bao giờ trả lời thỏa mãn người hỏi câu đó đâu. Bởi vì trả lời rành mạch ý nghĩa tựa sách Tôi Đi và Sống dài dòng lắm. Nó dài bằng khoảng thời gian dành cho anh phỏng vấn tôi. Tôi sẽ viết thêm nguyên nhân đó trong các tập tiếp theo. Ở đây tôi ngắn gọn. “Tôi Đi”. Đi đây là biểu hiệu sinh hoạt của sự sống. Qui luật trong dòng cuộc sống là ai cũng phải Đi. Đi để thấy mình đang sống, đang hoạt động, đi để học hỏi hiểu biết không ngừng có ích cho bản thân mà phục vụ tốt cho xã hội vì vậy mới có câu “đi một ngày đàng học một sàng khôn “ Dừng lại là chuẩn bị cho sự lùi và thoái hóa. Trong sự nghiệp làm nghề lái môtôbay và ca sĩ tôi đã được đi rất nhiều nơi, đi một mình và đi trình diễn cùng với anh Trần Quang Hải. Nói riêng ở trong nước tôi đã đi trình diễn nghề môtôbay từ nơi tận cùng của đất nước là mũi Cà Mau ra đến tỉnh Quảng Trị Đông Hà sát vĩ tuyến 17. Tôi đã đứng bên này cầu Hiền Lương nhìn sang cảnh trí ảm đạm thê lương buồn bã bờ bên kia, nghe cậu Út tôi kể chuyện vì sao dân mình đất nước mình lại để cho người ngoại quốc “nhẩy vô can thiệp” chia đôi ra làm hai miền làm cho đồng bào cùng chung cha Lạc Long Quân mẹ Âu Cơ ghét bỏ nhau, căm thù nhau và giết nhau tận tình. Nguyên nhân sâu xa là do tại chính mình không chịu thương chịu khó kiên nhẫn hiểu nhau mà nói cho nhau nghe và nghe nhau nói mới ra nông nỗi chia lìa như vậy thật xót xa thương đau cho đất nước mình bất hạnh quá. Phàm làm việc gì phải biết hậu quả của nó chớ. Tác hại của cái hậu quả “không biết nói cho nhau nghe và không chịu nghe nhau nói” đó là cuộc chiến tranh tương tàn cốt nhục thảm khốc đau thương nhứt lịch sử của nước mình. Cho đến tận mãi bây giờ vết thương ấy vẫn chưa chịu lành. Vậy thì, ai đã, đang và sẽ còn tiếp tục phải gánh chịu tác hại của cái hậu quả vô cùng nghiêm trọng ấy đây? Câu hỏi này lớn lắm. Vì nó thuộc về lịch sử anh à. Lịch sử sẽ phán xét nghiêm minh. Nhưng có thể tạm trả lời ngay bây giờ, nạn nhân trực tiếp ấy là anh với tôi, là những bạn đọc hồi ký này và tuyệt đại bộ phận người dân lương thiện thầm lặng ở trong nước và hải ngoại. Tương lai xa thì con cháu mình, hết đời này đến đời sau phải gánh chịu, chớ còn ai vô đây? Ra hải ngoại từ năm 1961 đến nay với nghề ca sĩ tôi đã đi vòng quanh thế giới đến 6 lần và sẽ còn tiếp tục đi nữa. Đó là Đi. Trong Đi có sự Sống. Sống đây xin hiểu nghĩa trong phạm vi giới hạn nghề ca sĩ nên tôi đã sống và gặp đủ mọi hạng người, mọi hoàn cảnh, mọi tình huống vui buồn trong giao tế hay làm việc, nó giúp tôi thu nhập rất nhiều kiến thức và kinh nghiệm của cuộc sống nơi xứ người. Tôi sẽ viết tất cả sự kiện này và cảm nghĩ của tôi trong các tập hồi ký tiếp theo không ngoài mục đích muốn giúp các ca sĩ hậu sinh những kinh nghiệm quý báu đó để đề phòng không bị chóa mắt mà mất cảnh giác trước những cám dỗ tiềm ẩn nhiều bất trắc, cặm bẫy trong nghề trình diễn show business và tránh những lỗi lầm sai phạm đáng tiếc mà mình có thể tránh được hay chưa lường trước được sau là đáp đền những ân tình quý báu của khán giả mến mộ dành cho tôi. Tôi đã 65 tuổi đời, hơn 50 tuổi nghiệp, tôi vẫn tiếp tục Đi và Sống vui vẻ thoải mái yêu đời. Tôi may mắn còn giữ được sức khỏe trong tinh thần làm việc hăng say để lúc nào cũng sẵn sàng Đi và Sống hữu ích cho xã hội đó, là bài học luân lý đầu đời mẹ đã dạy cho các con yêu quý của mẹ. Tôi ước mong những tập hồi ký này sẽ trở thành một tác phẩm văn học. Một tác phẩm văn học thật là bình dân, ai đọc cũng yêu thích. Trọn đời tôi hy sinh vì nghệ thuật cầm ca quá bận rộn nên tôi không muốn có con. Bây giờ thì tôi đã sinh ra được một đứa con tinh thần đầu tiên. Đó là cuốn hồi ký Sự Nghiệp 50 Năm Ca Sĩ tập 1 và tôi đặt tên cho nó là TÔI ĐI và SỐNG. Tất nhiên tôi sẽ còn sanh thêm vài đứa con nữa cho trọn bộ hồi ký.

Hải Nam: Buổi phỏng vấn đến đây không khí có vẻ trầm lắng không vui. Vậy xin hỏi cô một câu khác để trở lại không khí vui vẻ lúc đầu. Động cơ nào giúp cô bé Bạch Yến mới 12 tuổi ốm yếu nhỏ chút xíu can đảm gan dạ dám diều khiển chiếc xe mô tô 125 phân khối đang nổ máy gầm thét đinh tai nhức óc như một con ngụa sắt bất kham vọt lên thành vách Bồ đứng thẳng làm bằng gỗ ván để buông cả hai tay biểu diễn những màn táo bạo hấp dẫn ly kỳ ngoạn mục như vậy?

Bạch Yến (cười vui hơn): Động cơ chính là “nhờ” đói quá nên ba chị em tôi phải dấn thân đi theo nghề lái môtôbay và phải trải qua 15 tháng tập luyện vô cùng gian khổ để trước hết là rèn luyện tính can đảm gan dạ rồi sau đó mới biểu diễn được. Động cơ phụ là vì thời gian ấy tôi bị người ta xua đuổi ra khỏi nghề ca hát ngay vào lúc nhà tôi bị cháy khiến cho gia đình tôi bị lâm vào cảnh màn trời chiếu đất đói khát thê thảm. Cô bé ca sĩ Bạch Yến đã từng đứng sắp hàng giữa trời trưa nắng nóng chói chang, trên đầu úp cái thau nhôm tạm làm cái nón chờ đến lượt nhân viên cứu trợ xã hội bố thí cho nạn nhân bị cháy nhà mấy kí gạo, một chai nước mắm rẻ tiền và một cái mền vải thô đắp cho khỏi muỗi cắn. Anh Hải Nam có bị muỗi Sàigòn bu lại cắn tới tấp bao giờ chưa? Khủng khiếp lắm, suốt đêm đến sáng, mắt nhắm mắt mở, ngủ gà ngủ gật, chân tay không có lúc nào được nghỉ ngơi. Miệng cám ơn mà nước mắt cứ trào ra anh à. Thêm một động cơ nữa là tính tự ái. Tuổi nào cũng có tính tự ái hết. Một ca sĩ tí hon đã chiếm được giải nhất huy chương vàng thi ca của đài phát thanh Pháp Á bị xua ra khỏi đất sống thì tự ái lại càng cao hơn nữa. Tôi có viết trong hồi ký đoạn này. Hồi tưởng lại. Học lái môtôbay trong hoàn cảnh chỉ vì đói quá nên “chẳng đặng đừng” phải chấp nhận lao vào cái nghề “thách đố với tử thần” dù lúc ấy tôi mới 12, 13 tuổi và chỉ có hai năm thôi so với 48 năm làm nghề ca hát. Nhưng chính nhờ hai năm đầy thách đố với “tử thần”’ hay nói chính xác là thi gan thách đố với cuộc sống kinh tế đầy khó khăn vào thời điểm ấy đồng thời cũng là dịp học hỏi trao dồi kinh nghiệp sống thực tế trong xã hội của trường đời. Một bé gái mới 12 tuổi, thân hình ốm nhách, lùn xủn, mỗi ngày phải leo lên chiếc mô tô 125 phân khối được sản xuất vào thời gian của năm 1955 “cổ lổ sĩ” ấy, tiếng động cơ của nó vốn đã nổ lớn lắm rồi vậy mà cái bô giảm thanh lại được tháo ra để tiếng nổ cho lớn hơn nữa tăng thêm cường độ hấp dẫn như muốn hù dọa khán giả hồi hộp thêm lên. Tiếng nổ rùm trời đất của một chiếc xe mô tô 125 phân khối bị tháo ống bô giảm thanh ấy làm cho chiếc xe càng bị rung chuyển dữ dội hơn. Lúc nào cũng như muốn hất tôi bay ra khỏi cái yên xe vì tôi nhỏ con ốm yếu quá. Nếu chạy ngoài đường trường thì tiếng nổ đinh tai nhức óc ấy được phân tán, tan loãng vào không gian rộng lớn bớt làm khổ hai cái màng nhỉ tai. Đằng này tôi phải lái chiếc xe “khủng long” ấy chỉ trong lòng thành vách bồ dựng đứng bao kín chung quanh. Tiếng nổ ’ long trời lở đất’ của nó bị nhốt kín trong lòng bồ càng rung chuyển rền vang lớn hơn gấp nhiều lần trở thành một sức xô đẩy vô hình dội liên tục vào lồng ngực và mặc dù tôi đã nhét chặt bông gòn vào hai lỗ tai. Giác quan thính giác được che chở phần nào nhưng các giác quan khác và toàn thân người vẫn bị tiếng nổ từ vách thành bồ bao kín phản hồi lại làm rung chuyển mạnh lên khủng khiếp. Xin lỗi, đến như trâu bò còn không chịu nổi huống hồ là một cô bé ốm yếu như tôi.

Hải Nam: Vậy là chỉ vì bị con ma đói hoành hành cho nên cô chịu đựng được tất cả và trở thành một nghệ sĩ nữ nhi đồng lái môtôbay độc nhất và xuất sắc tuyệt vời. Hồi ký tập 1 đã được bạn đọc mua ủng hộ bao nhiêu cuốn rồi và bao giờ cô ra mắt cuốn hồi ký tập 2?

Bạch Yến: Thưa anh, đầu năm 2007 tập 1. Chắc là phải đợi đến đầu năm 2008 mới xong tập 2. Tôi sẽ bắt đầu viết tập 2 vào mùa hè năm nay tại Pháp. Đầu năm 2009 tập 3. Tôi dự trù viết 5 tập. Nhưng nếu sau tập 3 mà các sự kiện tôi có để viết nhận thấy không được hấp dẫn thì tôi ngưng. Kể từ ngày 25 tháng 2 ra mắt sách tại phòng sinh hoạt văn hóa của nhật báo Viễn Đông đến hôm nay mùng 1 tháng 4 , tập 1 đã được khán giả và bạn đọc nhiệt tình mua ủng hộ được 400 cuốn. Trong số này, riêng tại vùng Little Saigon quận Cam là 300 cuốn và 100 cuốn kia gửi qua đường bưu điện đến bạn đọc ở các thành phố ngoài quận Cam và các tiểu bang xa. Tôi sẽ mang đến tiểu bang Virginia 120 cuốn và mang về Pháp 120 cuốn.

Hải Nam: Cô sẽ viết đề tài gì trong tập 2? Tập 2 có hấp dẫn như tập 1 không?

Bạch Yến: Tôi sẽ viết về chuyến đi ra hải ngoại đầu tiên năm 1961. Nơi đó là Paris với ý nguyện trước hết là được đi học hát trong một trường lớp đàng hoàng để trau dồi đích thực nghề ca hát. Tôi học hát và học luôn phong cách của nghệ thuật trình diễn trên sân khấu đúng căn bản của một ca sĩ chuyên nghiệp. Trong chương trình học hát này, may mắn tôi được học thêm về cung cách giao tế bặt thiệp khôn khéo lịch sự với khán giả ái mộ và quan trọng hơn nữa là đối giới báo chí, truyền thanh truyền hình. Vào thời điểm đó, chỉ có nước Pháp mới đáp ứng được yêu cầu của tôi. Trong khoảng thời gian hai năm học hát ở Paris 1961 dến 1963, tôi có trình diễn tại nhà hàng sang trọng La Table du Mandarin và ký một hợp đồng hát cho hãng thu dĩa Polydor để có tiền phụ vào trả học phí và ăn ở. Trong hai năm đó, cũng đủ sự kiện cho tôi viết tập 2 của cuốn hồi ký Tôi Đi và Sống. Tập 2 còn hấp dẫn hơn tập 1 anh à. Đến đây anh cho tôi “phỏng vấn” lại anh một câu. Anh nói đã đọc cuốn hồi ký tập 1 đến hai lần. Lần thứ nhứt vì tò mò xem xem cô bạn ca sĩ “cố nhân” mãi đến nửa thế kỷ sau mới gặp lại viết gì mà dám in thành sách để phổ biến. Ngoài những lời khen tặng ngọt ngào làm tôi “nhột nhưng khoái chí” ấy, anh nhận thấy nó có khuyết điểm gì ? Phải có khuyết điểm chớ, phải không anh?

Hải Nam: (hổng nhịn cười được): Khuyết điểm hả, có chớ. Ngay như nhà văn chuyên nghiệp, viết xong cho rằng tác phẩm mình đã hoàn chỉnh mới mang đi in ấn phát hành và ra mắt bạn đọc. Nhưng khi cầm cuốn sách còn phảng phất mùi giấy mực mới in trên tay, vui thích đọc lại, lúc ấy mới nhận ra vẫn còn những thiếu xót cần phải sửa chữa lại, bổ sung thêm cho hoàn chỉnh hơn khi tái bản. Còn cô, ngay chương I (trang 7) cô đã khôn khéo rào trước đón sau: “Tôi không phải là nhà văn chuyên nghiệp, tôi là một nghệ sĩ ca hát, có sao viết vậy, nên không khỏi lỗi lầm sai phạm về cấu trúc ngôn ngữ văn chương văn hóa và chân thành xin bạn đọc niệm tình tha thứ.” Cái khuyết điểm mà cô có là do tánh quá kỹ lưỡng “lẩm cẩm” không cần thiết nhưng tự nhiên của một người đã có tuổi lại đa đoan ôm đồm nhiều việc. Nhờ ai giúp chuyện gì cho mình cứ sợ người ta làm sai sót hay quên hổng làm gì hết cho nên cô cứ phải nhắc đi nhắc lại. Cho nên có vài sự kiện hấp dẫn nhứt cô viết trong hồi ký cũng vậy, cô cứ nhắc đi nhắc lại. Cô cứ nghĩ rằng bạn đọc sẽ quên không đọc những sự kiện ấy chăm chú hơn. Nhưng cái tâm biết phục thiện của cô mới là điều đáng quý, tôi tin rằng bạn đọc sẽ niệm tình tha thứ hết. Chẳng những vậy mà còn khuyến khích cô nên tiếp tục viết các tập tiếp theo. Trong vườn hoa văn chương Việt Nam nơi xứ người tự nhiên lại có được một cây hoa mới lạ, xinh đẹp, mọc ra đẻâ tô thắm thêm cho vườn hoa văn nghệ chung, góp phần bé nhỏ của mình vào những thành công thắng lợi lớn trong mọi lãnh vực kinh tế xã hội văn nghệ của người Việt nơi hải ngoại là điều bạn đọc nào cũng tự hào vui mừng đón nhận. Cô hãy yên tâm. Ok chưa? Trong thời gian chờ đợi viết tập 2 cô sinh hoạt gì?

Bạch Yến: Cám ơn anh, cám ơn bạn đọc. Tôi sẽ ra mắt cuốn hồi ký tập 1 tại tiểu bang Virginia, nơi đây tôi có nhiều bạn tốt giúp đỡ và sau là tại Pháp, có thể tại Canada và Úc Châu nữa. Nhưng trước mắt vào ngày 05 tháng 05 tôi trình diễn chung với ca sĩ trẻ Trần Thu Hà một bản nhạc do nhạc sĩ Lam Phương sáng tác trong chương trình của Thúy Nga Paris By Night tại hí viện Hobby Center ở Houston Texas. Đó là bản Cho Em Quên Tuổi Ngọc, C ’ est Toi mà tôi đã hát bằng tiếng Pháp trong CD Bạch Yến Souvenir và cả hai thứ tiếng Việt và Pháp trong CD “Đi Với Tôi” Trình diễn bản “Cho Em Quên Tuổi Ngọc – C’ Est Toi “ lần này, Trần Thu Hà hát lời Việt còn tôi hát lời Pháp. Trần Thu Hà và tôi cách nhau hai thế hệ ca sĩ. Riêng CD Bạch Yến Souvenir, tôi sẽ phát hành lại với cách trình bày nhãn hiệu mới xinh đẹp sáng sủa hơn vì có nhiều khán giả hỏi mua.
(Còn một kỳ nữa)

June 25, 2007

PHỎNG VẤN BẠCH YẾN Về hồi ký Tôi đi và Sống (Kỳ 3 trong 4 kỳ)

Hải Nam

http://www.viettribune.com/vt/index.php?id=1099

 

•• Âm nhạc cổ truyền

•• Nhạc mới

•• Tiểu sử nhạc sĩ

•••• Nghệ sĩ từ trần

•• Nghiên cứu gia VN

•• Nhạc thiểu số

•• Tiểu sử ca sĩ

•• CA TRU

•• HÁT XẨM & TRỐNG QUÂN

•• Nhạc Hàn Quốc

•• Nhạc Nhựt Bổn

•• Nhạc Trung quốc

•• Nhạc Đông Nam Á

•• Nhạc Mông Cổ

•• Nhạc sắc tộc

•• Nhạc Tuva

•• song thanh tác giả khác

•• song thanh TQH

•• Giọng trị bịnh

•••• Chakra - Yoga

•• Ca sĩ Khoomei

•• Nghiên cứu gia Khoomei

•• Âm thanh học

•• Ngôn ngữ khác

•• Đàn Mội Hmông

•• Tiêm ban sach và nhac cu

•• Tiểu sử dân tộc nhạc học gia

•• Trang nhà dân tôc nhac hoc

•• Phân mêm : Phân tach bôi âm

•• Muông

•• Tran Quang Hai

•• Nhac si Viêt Nam

•• Hat dông song thanh

•• Bach Yên

•• VIDEO/CD trên WEB

•• Nhạc Việt cổ truyền

•• Đàn Môi

•• Tiểu sử nhạc sĩ

•• Tiểu sử

•• Phỏng vấn báo, radio

•• Bài viết

Visitors: 23387441