Music news from a Vietnamese traditional musician

Category » Nhac cu

Tiến Nguyên - Ngọc Anh :Người phụ nữ một đời say mê Hạ Uy Cầm

 Hai lần ốm thập tử nhất sinh song với niềm đam mê vô bờ với cây Hạ Uy Cầm (Ghita Hawaii), bà đã vượt lên tất cả, thành lập câu lạc bộ Ghita Hawaii duy nhất ở Hà Nội.


Xem hình
 

 

Cái duyên với Hạ Uy Cầm

Tiếp chúng tôi trong ngôi nhà nhỏ đồng thời cũng là một cơ sở của CLB Ghita Hawaii của mình, trông nghệ sĩ Bạch Liên trẻ hơn nhiều so với cái tuổi ngoại lục tuần của mình. Sinh năm 1942 trong một gia đình khá giả ở Hà Nội, ngay từ bé, bà đã bộc lộ niềm yêu thích, đam mê âm nhạc của mình.

Bà bùi ngùi nhớ lại: “Khi còn bé, tôi thường được nghe anh trai đàn và nghe chị gái hát. Có lẽ vì thế nên tôi cũng bị ảnh hưởng phần nào. Hồi nhỏ, tôi thích đàn piano nên đã theo học môn nghệ thuật này. Nhưng sau khi giải phóng Hà Nội, gia đình tôi chuyển vào Sài Gòn nên cha tôi đã bán cây đàn mà tôi rất quý ấy đi”.

Hồi đó, gia đình bà bị quy là tư sản nên bà bị cấm chơi đàn. Mặc dù biết con mình rất yêu âm nhạc nhưng gia đình vẫn hướng bà theo học ngành khoa học tự nhiên. Bà trở thành giáo viên dạy toán, lý trong một thời gian dài. Song, suốt trong quãng thời gian ấy, không khi nào niềm đam mê âm nhạc của bà suy giảm.

 
Nghệ sỹ Bạch Liên trong dịp kỷ niệm 17 năm thành lập CLB Ghita Hawaii lần đầu tiên
 

Bà đến với Hạ Uy Cầm cũng rất tình cờ. Một lần trên đường đi học, bà bị “hút hồn” bởi một bản nhạc không lời. Mải nghe, bà quên cả việc phải tới trường. Mê mẩn cái âm thanh réo rắt, thánh thót của loại nhạc này nên bà đã cất công tìm hiểu. Khi biết đó là âm thanh của tiếng đàn Ghita Hawaii, bà đã quyết định theo học.

Mặc dù gia đình không ngăn cấm song cũng không ủng hộ niềm đam mê Hạ Uy Cầm của bà. Bà vẫn thường phải giấu bố mẹ mỗi lần đi học đàn. Bà phải tự mình mày mò, tìm cách học cũng như tự trang trải mọi chi phí. “Lúc ấy, cứ thấy ai học đàn thì tôi học lỏm, rồi nhờ bạn bè chỉ bảo thêm cho. Mãi cho tới khi tôi đi dạy học, có lương, tôi mới thực sự được học đàn”.

“Thời ấy, học đàn không được học theo trường lớp như bây giờ. Trước khi theo học nghệ sỹ Đoàn Chuẩn, tôi có học qua một thầy giáo. Học được kha khá, tôi mới theo học Đoàn Chuẩn. Thời đó, Đoàn Chuẩn là một nhạc sỹ nổi tiếng với rất nhiều ca khúc hay nên thời gian dạy một buổi của ông chỉ trong 30 phút”.

Hai lần “chết hụt” vẫn không từ bỏ ước mơ

Có một thời, tiếng đàn Ghita Hawaii đã bị quên lãng khi những người chơi nó ngày càng ít, người đam mê nó lại càng hiếm hơn. Trăn trở trước nỗi lo “biến mất” một tiếng đàn hay, bà Bạch Liên nảy sinh ý tưởng thành lập một CLB Ghita Hawaii làm nơi tụ họp, trao đổi giữa những người có cùng niềm đam mê với bà.

 
Nghệ sỹ Bạch Liên đang cố gắng giữ gìn và phát huy những tinh hoa của Hạ Uy Cầm
 

Đến giờ, nhìn lại câu lạc bộ do chính tay mình sáng lập, bà cảm thấy rất mãn nguyện. Chính niềm đam mê vô bờ với cây Hạ Uy Cầm đã giúp bà vượt lên số phận, hai lần chiến thắng bệnh tật để biến ước mơ thành hiện thực.

Năm 1992, câu lạc bộ của bà chỉ có khoảng 10 người nhưng hầu hết tuổi đã cao. Nhiều người ra đi vì tuổi tác, bà vẫn cố gắng duy trì CLB. Nhưng rồi CLB cũng tan rã vì vụ tai nạn của bà năm 1997. Bà bị chấn thương sọ não và chết lâm sàng trong 7 ngày. Nhiều người nghĩ rằng bà sẽ không thể qua khỏi. Sau 2 tháng sống thực vật, bà bình phục nhưng mất trí nhớ. “Hồi ấy, tôi như một đứa trẻ con lên 2, lớ nga lớ ngớ chẳng biết cái gì” - bà kể lại.

Bình phục sau tai nạn, năm 2000, bà quyết định thành lập CLB Ghita Hawaii một lần nữa. Trớ trêu thay, năm 2004, bà lại bị tai nạn và CLB lại tan rã. Lần này, bà bị gãy 3 xương sườn và xương đầu gối. Đã rất nhiều lần bà định buông xuôi, từ bỏ nhưng rồi niềm đam mê Hạ Uy Cầm đã giúp bà vượt qua. Trong thời gian bị thương nằm nhà, bà vẫn tiếp tục liên lạc với những người thân quen, những người say mê nghệ thuật để cố gắng thành lập CLB Ghita Hawaii lần thứ 3.

 Lần này, bà đã thuyết phục được khá nhiều người tham gia CLB, trong số đó có nhạc sĩ Hoàng Vân. CLB của bà được thành lập lại vào năm 2006, hiện có 10 hội viên chính thức nhưng số người yêu âm nhạc đến với CLB thì lên tới hơn 100 người.

Để có được một CLB như ngày hôm nay là nhờ công sức rất lớn của con gái bà. Dù ở tận Đan Mạch song cô vẫn luôn tìm kiếm những thông tin về Ghita Hawaii và gửi về cho mẹ. Cô cũng là người hỗ trợ một khoản kinh phí khá lớn để CLB ghita tồn tại và phát triển.

Song có lẽ niềm tiếp sức lớn hơn cả chính là người bạn đời của bà. Cũng là một nghệ sỹ (nhà văn, nhà thơ Kao Sơn) nên ông rất hiểu về âm nhạc cũng như niềm đam mê của vợ. Ngoài ra ông còn là người rất yêu tiếng đàn của bà. Ông luôn ủng hộ bà tiếp tục theo đuổi nghệ thuật, theo đuổi niềm say mê.

 

“Tôi rất muốn mọi người biết đến tiếng đàn Ghita Hawaii, muốn duy trì và phát triển nó. Đó là một nét đẹp của văn hóa Việt, là cái đẹp trí tuệ, cái đẹp tâm hồn” - nghệ sỹ Bạch Liên tâm sự.

 

Ghita Hawaii còn có tên gọi khác là Hạ Uy Cầm. Guitar Hawaii có 6 dây (dây trơn, không có vỏ bọc) nhưng không có phím. Người chơi dùng một thanh (khối) kim loại bằng đồng hoặc thép không gỉ... ở tay trái chặn trên cần đàn để tạo nên các phím. Độ dài ngắn của đoạn dây đàn bị chặn sẽ tạo ra các nốt. Guitar Hawaii chơi rất nhiều bồi âm vì độ dài dây đàn có thể thay đổi được và các bồi âm ấy du dương hơn tiếng guitar thông thường.

 

 

 

 31.05.2009 00:10

 

 Tiến Nguyên - Ngọc Anh

 

http://cailuongvietnam.com/modules.php?name=News&op=viewst&sid=5163

 

•• Âm nhạc cổ truyền

•• Nhạc mới

•• Tiểu sử nhạc sĩ

•••• Nghệ sĩ từ trần

•• Nghiên cứu gia VN

•• Nhạc thiểu số

•• Tiểu sử ca sĩ

•• CA TRU

•• HÁT XẨM & TRỐNG QUÂN

•• Nhạc Hàn Quốc

•• Nhạc Nhựt Bổn

•• Nhạc Trung quốc

•• Nhạc Đông Nam Á

•• Nhạc Mông Cổ

•• Nhạc sắc tộc

•• Nhạc Tuva

•• song thanh tác giả khác

•• song thanh TQH

•• Giọng trị bịnh

•••• Chakra - Yoga

•• Ca sĩ Khoomei

•• Nghiên cứu gia Khoomei

•• Âm thanh học

•• Ngôn ngữ khác

•• Đàn Mội Hmông

•• Tiêm ban sach và nhac cu

•• Tiểu sử dân tộc nhạc học gia

•• Trang nhà dân tôc nhac hoc

•• Phân mêm : Phân tach bôi âm

•• Muông

•• Tran Quang Hai

•• Nhac si Viêt Nam

•• Hat dông song thanh

•• Bach Yên

•• VIDEO/CD trên WEB

•• Nhạc Việt cổ truyền

•• Đàn Môi

•• Tiểu sử nhạc sĩ

•• Tiểu sử

•• Phỏng vấn báo, radio

•• Bài viết

Visitors: 23461092