BẠCH YẾN – 60 NĂM CA HÁT
(Bài của P. H. Oanh – Thời Báo 09/06/2016)

Viết về ca sĩ Bạch Yến quả thực khó, khó lắm. Bởi lẽ bao nhiêu mỹ từ có thể nói về người đàn bà hát tài sắc này, giới báo chí mấy chục năm qua đã dùng cạn hết. May mà trước đêm nhạc kỷ niệm 60 năm ca hát Bach Yen’s 60 Years of Show Business, vào ngày thứ Bảy 11/06 tuần này, chúng tôi được nghe cô kể những chuyện đầy thú vị…

*Ca sĩ Bạch Yến là người “dám làm” nhiều thứ:
– Dám đi xin hát ở phòng trà ở tuổi 14;
– Dám từ bỏ sự nghiệp đang ở đỉnh cao, với nhiều người thường chỉ có một thời, ra ngoại quốc học thanh nhạc để rồi cuộc viễn du ấy thực sự đưa cô tới tầm quốc tế;
– Dám kết hôn với một người khi mới gặp 24 tiếng đồng hồ…
Bạch Yến: Vì đói nên tôi chẳng những đi xin hát ở phòng trà lúc 14 tuổi mà tôi đã dám đùa giỡn với tử thần từ lúc 12 tuổi, học làm xiệc mô tô bay. Nếu tôi không bị tai nạn trầm trọng lúc 14 tuổi thì ngày nay chắc tôi vẫn là một người nghệ sĩ làm xiệc, đi mô tô bay.
Còn về chuyện tôi dám từ bỏ sự nghiệp đang ở đỉnh cao: tôi là người thích cầu tiến nên quyết hy sinh rời Việt Nam qua Pháp để trau dồi thêm nghề ca hát trên sân khấu của mình. Bởi vì tôi thấy nếu ở mãi Việt Nam thì tôi sẽ sớm bị khán giả chán vì tôi chẳng còn gì mới lạ nữa.
Cuối cùng là tại sao “Dám kết hôn với một người vừa chỉ gặp 24 tiếng”: việc lập gia đình với anh Trần Quang Hải là một định mệnh vì trước đó tôi quen với nhiều người giàu hơn, giỏi hơn nhưng không phải là người Việt Nam. Tôi thích sinh ra những đứa con hoàn toàn Việt Nam “nguyên chất” 100%. Tiếc thay tôi đã không sinh được một đứa con nào cả sau khi lập gia đình.

*Polydor là một hãng đĩa lớn tại Châu Âu thời đó, những ai đã được họ mời thì đều trở thành những danh ca lẫy lừng của thế giới, ví dụ Dalida, Edith Piaf, Connie Francis… Trong trường hợp của cô, khi còn là một sinh viên du học mới 19 tuổi, chỉ trong vòng 2 năm mà đã được họ ưu ái phát hành đến 3 đĩa riêng. Đó là cơ hội lớn, kể cả ca sĩ nhà nghề lâu năm tại Pháp cũng không có được, vậy tại sao cô lại trở về lại Việt Nam sau khi học xong mà không ở lại tiếp tục làm việc với họ trong thị trường Châu Âu?
Bạch Yến: Tôi không muốn bắt đầu một sự nghiệp mới bên Âu châu, trong khi ở Việt Nam tôi đã có sẵn khán giả của tôi, cả xứ Việt.

*Nhưng rồi ca sĩ Bạch Yến lại đi, đi xa hơn, chinh phục khán giả Hoa Kỳ và thế giới…
Bạch Yến: Cuộc đời sự nghiệp của tôi đều do tôi tự tạo và lắm chông gai. Tôi không có may mắn như nhiều nghệ sĩ khác là có cha mẹ hay chú bác cô dì trong giới làm nghệ thuật giúp đỡ. Phần tôi chỉ có nhờ tôi đam mê ca hát nên kiên trì học hỏi tập luyện không ngừng, duy trì tiếng hát của tôi cho đến ngày nay.

*Thời gian dường như không thể chạm đến ca sĩ Bạch Yến. Bí quyết để giữ thanh sắc của cô?
Bạch Yến: Tôi luyện thanh 20 tới 30 phút, đi bộ 3, 4 cây số (km) và uống nước 2 lít mỗi ngày. Tôi ăn nhiều rau và trái cây, ít ăn thịt, ít tinh bột. Quan trọng hơn nữa là luôn giữ cho tinh thần lạc quan, yêu đời.

*Ca sĩ Bạch Yến sẽ còn hát đến bao giờ?
Bạch Yến: Tôi sẽ hát đến khi không còn giọng nữa.

*Cuộc đời cô, sự nghiệp âm nhạc của cô như một cuốn sách ngồn ngộn những điều lý thú mà đọc một trang đầu người ta sẽ không dừng lại được.
Có quá nhiều điều để kể. Vậy cô sẽ mang gì đến cho khán giả Toronto trong chương trình sắp tới?
Bạch Yến: Tôi sẽ hát những bản nhạc mà tôi đã gặt hái nhiều thành công trong cuộc đời đi hát, sẽ trình diễn theo phong cách mà tôi đã thực hiện hồi những năm thập niên 1960 cho đến nay, trên các sân khấu tại Hoa Kỳ, Canada, Nam Mỹ và Châu Âu. Người nghệ sĩ chơi đàn Piano là Jean Louis Beydon. Ông ta là người cùng đi với tôi trình diễn tân nhạc tại nhiều quốc gia trên hơn hai mươi năm nay. Lần này có cả Nguyễn Đức Đạt là một cây guitar rất linh động.

Xin chào tạm biệt và hẹn gặp lại quý vị tại Living Arts Centre, Mississauga, vào ngày 11 tháng 6 năm 2016.

P.H. Oanh (thực hiện)

____________________________________

MỘT SỐ GHI CHÚ

Trong đêm nhạc hội Quỹ CĐ Thời Báo Nhạc tình Lam Phương, cách nay hơn hai tuần, khán giả đã được nghe kể chuyện tình của nhạc sĩ Lam Phương và ca sĩ Bạch Yến. Với mối tình thơ ấy nhạc sĩ Lam Phương đã có Chờ người, Tình Bơ Vơ, Thu Sầu, Trăm Nhớ Ngàn Thương, Tiễn Người Đi, Tình Chết Theo Mùa Đông.
Trong một lần trả lời phỏng vấn, ca sĩ Bạch Yến cũng kể rằng “Anh Phương là bạn trai đầu tiên của tôi. Chuyện của tôi và anh là chuyện của cảm xúc đầu đời, của thời mới lớn. Anh Phương là người tử tế, mỗi khi muốn đưa tôi đi chơi đâu đó, anh đều đến nhà xin phép ba má tôi. Chuyện tôi với anh Phương chỉ vậy mà thôi”.
Người đến giờ vẫn nắm trọn trái tim ca sĩ Bạch Yến là Giáo sư nhạc sĩ Trần Quang Hải. Chính ông đã đưa danh ca tân nhạc Bạch Yến đến với dân ca cổ truyền Việt Nam. Trong show nhạc kỷ niệm 60 năm ca hát sắp tới của Bạch Yến, khán giả sẽ thấy sự kết hợp tuyệt vời để có câu trả lời cho việc họ nhận giải thưởng cao quý nhất: Grand Prix du Disque – Academie Charles Cros vào năm 1983.

Bạch Yến chào đời tại miền Nam Việt Nam, đến với âm nhạc năm 9 tuổi, đoạt huy chương vàng đơn ca của Đài Phát Thanh Pháp -Á năm 1953.
Mới 14 tuổi, Bạch Yến trang điểm cho già dặn hơn để đến các vũ trường, phòng trà ở Sài Gòn, xin hát kiếm tiền để phụ giúp mẹ. Từ phòng trà Trúc Lâm trên đường Phạm Ngũ Lão, Bạch Yến sang phòng trà Hòa Bình, và cô bé xinh như búp bê Bạch Yến với “tiếng hát cuồng phong” đày đam mê, như cách nói của nhà thơ Hoàng Anh Tuấn, đã làm khán giả chao đảo với Bến cũ, Gái xuân… và một số bài hát Pháp Tango Blue, Étoile Des Neiges… Bạch Yến trở nên nổi tiếng với ca khúc Đêm đông của nhạc sĩ Nguyễn Văn Thương, khi vừa tròn 15 tuổi.

19 tuổi, ở đỉnh cao danh vọng, cô sang Paris học về thanh nhạc, để lại bao tiếc nuối cho khán giả. Trong thời gian này cô đã được hãng đĩa Polydor tầm vóc của Châu Âu mời thâu và phát hành 3 đĩa hát đơn. Năm 1963, Bạch Yến trở về Sài Gòn, hát ở phòng trà Tự Do, nhưng sự nổi tiếng lại mang Bạch Yến đi xa hơn, theo lời mời của đài CBS và Ed Sullivan Show từ New York City. Đến Mỹ năm 1965, cô đã trình bày bài hát Đêm Đông, được trên 20 triệu khán giả theo dõi truyền hình trực tiếp.

Tiếp theo đó là những lời mời của nhiều chương trình truyền hình danh tiếng khác như The Joey Bishop Show, Bob Hope Presents The Chrysler Theatre, The Bob Hope Show, Shindig Show…
Cô trở thành khuôn mặt quen thuộc trên các đài TV và các sân khấu nổi tiếng thời ấy của Hoa Kỳ. Không chỉ trình diễn ở Hollywood, New York City hay Las Vegas, Bạch Yến còn đi trình diễn ở khắp 46 tiểu bang trên nước Mỹ, qua Canada, Mexico, Columbia, Panama, Venezuela. Năm 1968, tài tử John Wayne ngỏ lời mời cô xuất hiện và trình bày nhạc phẩm La Seine bằng tiếng Anh và tiếng Pháp cho phim The Green Berets. Đã có nhiều đĩa đơn nhiều hãng đĩa của Hoa Kỳ như Poupée, Accents, SonoBeats… phát hành cho Bạch Yến.

Đó là chưa kể hành trình Bạch Yến cùng phu quân, Giáo sư Trần Quang Hải – con trai giáo sư Trần Văn Khê, mang âm nhạc dân tộc Việt Nam đi biểu diễn trên 70 nước.

Tên Bạch Yến đã được vinh dự đưa vào bộ từ điển của những nghệ sĩ quốc tế – International Who’s Who in Popular Music vào năm 2002.

“Hiện tượng Bạch Yến” cho đến nay vẫn chưa có người lập lại.

Trong hình ảnh có thể có: 8 người, mọi người đang cười
Trong hình ảnh có thể có: 2 người, mọi người đang cười
Trong hình ảnh có thể có: 3 người, mọi người đang cười
Trong hình ảnh có thể có: 2 người, mọi người đang cười
Trong hình ảnh có thể có: 2 người
Bach Yến và các phi công VN ở Hoa Kỳ năm 1968
+2