Music news from a Vietnamese traditional musician

Category » Nhạc Việt

Trần Văn Khê : Ở Việt Nam có ngành giáo dục âm nhạc hay không ?


Hỏi : Không biết là Việt Nam có ngành giáo dục âm nhạc không ?
Nếu có thì như thế nào ? Nếu không thì có cách nào để phát triển hay không ?
Tôi có dịp đọc một bài tường thuật về việc GS Trần Van Khê giảng dạy phuơng pháp giáo dục âm nhạc Việt Nam. Theo Giáo sư, phương pháp đó có thể thực hiện được trên toàn cõi Việt Nam, từ Nam ra Bắc, hay chỉ ở giai đoạn thể nghiệm thôi ?



Đáp : Việt Nam có ngành giáo dục âm nhạc.
Trong cấp tiểu học, mỗi tuần có một tiết ( từ 30 đến 40 phút) giáo dục âm nhạc. Các em phải học thuộc lòng 20 bài dân ca. (Nhưng theo tôi được xem qua chương trình lớp 2, thì trong 2O bài nói là dân ca, chỉ có một bài dân ca thật là Bắc Kim thang, một bài mang tên là dân ca Nùng, nhưng thật ra là lấy nét nhạc dân ca Nùng đặt lời Việt, còn 18 bài còn lại là những sáng tác mới của những nhạc sĩ đã học sáng tác theo truyền thống phương Tây.
Và lẽ tất nhiên là nhạc viết theo cách ký âm trên khuông nhạc 5 dòng.
Và trẻ em phải học cách đọc nhạc theo Đô,Rê, Mi.
Nhạc khí dùng đệm theo dân ca là đàn Ghi ta loại lục huyền cầm Tây ban nha, organ, hay là synthetiseur. Cũng có chuẩn bị cho các em làm quen với những nhạc khí Việt Nam, như song lang (nhiều người gọi là song loan) trống, nhưng các giáo viên dạy giáo dục âm nhạc, thường chỉ biết đàn ghi ta hay organ, chớ không biết nhạc dân tộc.

Phương pháp dạy hát cững theo phương Tây, tức là chép bài ca trên bảng, học trò hát theo Thầy đến khi nào thuộc bài. Và trong sách giáo trình giáo án, có chép những bài « dân ca » theo cách ký âm phuơng Tây..
Tôi chưa có dịp xem tận mắt một buổi dạy âm nhạc. Nhưng một số các cô giáo theo lớp tập huấn của tôi là những giáo viên có kinh nghiệm dạy nhạc ở cấp tiểu học có nói qua cho tôi biết các cô đã dạy như thế nào.
Trong chương trình dạy nhạc cho các lớp tiểu học hay cả Trung học, không có dạy âm nhạc truyền thống Việt Nam. Các em không biết hát chèo khác hát bội ở điểm nào, mà biết Mozart là thiên tài, là thần đồng của thế giới,

Về chưong trình tập huấn của tôi tại Việt Nam, tôi không thể nói rành rẽ trong khuôn khổ của diễn đàn nầy. Chỉ nói qua cho các bạn biết là tôi thể nghiệm việc đem âm nhạc truyền thốngViệt Nam dạy cho các em cấp tiểu học, với những phương pháp sư phạm rất mới như :


1.-Học mà chơi, chơi mà học. Lớp học là phòng chơi . Những nhạc cụ đơn giản như thanh tre, song lang, trống nhỏ thanh la, châp choã là những «đồ chơỉ »

2.-Học hát truớc khi học đọc và chép nhạc

3.-Dạy ca, hát, đàn, đánh trống v.v.. theo phuong pháp truyền khẩu, truyền ngón. Không theo cách ký âm và đọc nhac

4.-Dạy tiết tấu, nhịp phách, trước khi dạy giai điệu, bài ca.

( Lý do : Tiết tấu đi theo cuộc đời của một con người từ lúc còn trong bào thai.

Lúc bào thai được 3,4 tháng đã nghe nhịp nhảy của trái tim người mẹ.

Từ 7,8 tháng đã nghe nhịp nhảy của trái tim của bào thai dẵ tượng hình.

Vừa ra khỏi lòng mẹ, sau tiếng khóc đã biết thở ra hít vào, nhận thức được tuết tấu hơi thở.

Mẹ đưa võng đưa nôi theo tiết tấu của võng đưa.

Lớn lên ra đường thấy tiết tấu của người đi qua lại, của những người gánh gồng, của ngọn tre đầu làng phất phơ theo gió, thủy triều lên xuống, ngày tiếp theo đêm.

Đó là tiết tấu trong thiên nhiên , trong cuôc đời. Dạy tiết tấu là dạy cho trẻ em hoà hợp với cuộc sống. Các em sẽ tiếp thu rất mau và rất hào hứng khi học tiết tấu.)

5.-.-Huấn luyện lổ tai nghe tiếng nhạc và trí nhớ giữ lại trong đầu tiếng nhạc trước khi huấn luyện con mắt đọc nhạc và bán tay đàn ,phản xạ theo những tín hiệu đọc bằng mắt.

6.-.-Các môn học được lựa tuần tự :
Từ cụ thể tới trừu tượng
Từ gần tới xa
Từ quen đến lạ
Từ cái biết đến cái không biết
Từ giản dị tới phức tạp.

7.- Ca, hát, nhịp đi liền với múa. Dạy những động tác cơ bản múa dân tộc : tay trắng tay đen, có trên có dưới , có tả có hữu, có đầu có đuôi trong hát bội ; đưổn ngón trong hát chèo v.v..

8. Ca dao, đồng dao : Gợi cho các em sáng tác những câu mới sau khi học những bài căn bản

9.- cho các em nhìn , rờ và sử dụng, những cây đàn dân gian, thanh tre, trống nhỏ, song lang, phách gỗ, thanh la, chập choã trước khi cho xem nhìn, nghe và vẽ lại những nhạc cụ thông thường, như đàn kìm (đàn nguyệt ) đàn cò (đàn nhị) sáo thổi ngang, tiêu thổi dọc .

10. Đàn miệng, đánh trống miệng trước khi đánh trống thật hay thử đàn thật.


Tôi đã thể nghiệm rất thành công :

Trong 20 em trước kia không có em nào học nhạc dân tộc. Sau khoá dạy của tôi, có 6 - 7 em muốn học đàn tranh dàn nhị. Các em đã biết thế nào là học chân phương, đàn hoa lá . Các em đã sáng tác tập thể một bàn đờn, một bài ca.
Trong 20 cô giáo tham dự lớp tập huấn, chỉ có 3 cô biết đàn tranh . Sau 10 giờ tập đờn theo cách truyền khẩu, truyền ngón, cô Thúy Hoan đã dạy cho cả 20 cô đàn được bài Khổng Minh toạ lầu Long Hổ Hội.

Việc thể nghiệm tôi đã làm, chứng minh rằng tôi dã thành công. Nhưng đem áp dụng cho cả nước không còn trong tằm tay và quyền hạn của tôi.

Tôi đã gieo hột giống. Tùy theo gặp mảnh đất phì nhiêu, hột gióng sẽ sanh cây, sanh lá, sanh hoa sanh trái. Nếu như gặp đất khô khan cằn cỗi thì hột giống sẽ chết trong lòng đất.

Việc phổ biến tùy chánh quyền quyết tâm sửa đổi cách dạy nhạc từ trước đến nay, tùy các gíáo viên hưởng ứng hay không, tùy những giáo sư, chuyên gia giáo dục, sư phạm quan tâm, ủng hộ hay không.

•• Âm nhạc cổ truyền

•• Nhạc mới

•• Tiểu sử nhạc sĩ

•••• Nghệ sĩ từ trần

•• Nghiên cứu gia VN

•• Nhạc thiểu số

•• Tiểu sử ca sĩ

•• CA TRU

•• HÁT XẨM & TRỐNG QUÂN

•• Nhạc Hàn Quốc

•• Nhạc Nhựt Bổn

•• Nhạc Trung quốc

•• Nhạc Đông Nam Á

•• Nhạc Mông Cổ

•• Nhạc sắc tộc

•• Nhạc Tuva

•• song thanh tác giả khác

•• song thanh TQH

•• Giọng trị bịnh

•••• Chakra - Yoga

•• Ca sĩ Khoomei

•• Nghiên cứu gia Khoomei

•• Âm thanh học

•• Ngôn ngữ khác

•• Đàn Mội Hmông

•• Tiêm ban sach và nhac cu

•• Tiểu sử dân tộc nhạc học gia

•• Trang nhà dân tôc nhac hoc

•• Phân mêm : Phân tach bôi âm

•• Muông

•• Tran Quang Hai

•• Nhac si Viêt Nam

•• Hat dông song thanh

•• Bach Yên

•• VIDEO/CD trên WEB

•• Nhạc Việt cổ truyền

•• Đàn Môi

•• Tiểu sử nhạc sĩ

•• Tiểu sử

•• Phỏng vấn báo, radio

•• Bài viết

Visitors: 22050139