Music news from a Vietnamese traditional musician

Category » Muông

Trần Quang Hải / Vua muỗng được ghi trong Kỷ Lục Việt Nam

TRẦN QUANG HẢI, "Muỗng" được ghi danh trong Kỷ Lục Việt Nam

vào ngày 18 tháng 12, 2010 tại TP HCM.


TRẦN QUANG HẢI biểu diễn gõ muỗng

http://video.baamboo.com/watch/5/video/1184229/phim-video-clip-Vua-muong-Tran-Quang-Hai-bieu-dien.html

http://clip.vn//watch/Vua-muong-Tran-Quang-Hai-bieu-dien,D9dB


Kế thừa truyền thống của một dòng họ năm đời đeo đuổi âm nhạc, đặc biệt là người cha nổi tiếng Trần Văn Khê - nhạc sĩ Trần Quang Hải đã mang âm nhạc truyền thống Việt Nam đến với thế giới. Đặc biệt, giới nghiên cứu âm nhạc thế giới còn biết đến ông như là một ông vua của nghệ thuật đánh muỗng, bởi những sáng tạo độc đáo của mình.

Một họ năm "hổ"

Nhạc sĩ Trần Quang Hải sinh năm 1944 tại làng Linh Đông Xã, huyện Thủ Đức (Gia Định) trong một gia đình có truyền thống âm nhạc: Ông sơ Trần Quang Thọ (1830-1890) là nhạc sĩ cung đình Huế, làm tới chức án sát, từng tháp tùng Phan Thanh Giản sang Pháp trong phái đoàn Việt Nam để thương thuyết với Pháp về ba tỉnh miền Nam; Ông cố Trần Quang Diệm (1853-1925) là một nhạc sĩ đàn tỳ bà rất nổi tiếng ở trong Nam thời đó, có chế ra cách ghi chép nhạc nhưng tài liệu mất hết vì chiến tranh; Ông nội Trần Quang Triều (1897-1931), biệt hiệu là Bảy Triều, giỏi về đàn kìm, chế ra dây Tố Lan để đàn các bài oán rất được các nhạc sĩ trong cải lương và cổ nhạc miền Nam biết tới; cha là Trần Văn Khê (1921) là người Việt đầu tiên đỗ Tiến sĩ nhạc học tại trường Đại học Sorbonne ở Paris vào năm 1958. Đến Trần Quang Hải là đời thứ năm. Ông không có may mắn được hấp thụ giáo dục âm nhạc cổ truyền lúc nhỏ vì người cha, nhạc sĩ Trần Văn Khê, sang Pháp năm 1949 lúc ông mới năm tuổi. Phải đợi tới khi gặp lại cha tại Pháp, ông mới có dịp tiếp xúc nhạc cổ truyền.

Trần Quang Hải từng học trường trung học Trương Vĩnh Ký và học nhạc tại Trường quốc gia âm nhạc Sài Gòn từ năm 1955 tới 1961. Ông sang Pháp năm 1961, học Khoa Nhạc học tại trường Đại học Sorbonne và Trung tâm nghiên cứu nhạc Đông Phương ở Paris. Năm 1973, ông đỗ Tiến sĩ dân tộc nhạc học, và được mời về làm việc tại Trung tâm quốc gia nghiên cứu khoa học Pháp. Từ năm 1968 tới nay, ông giữ chức vụ chuyên gia nghiên cứu về dân tộc nhạc học, chuyên về nhạc Việt Nam và nhạc châu Á. Ông luôn tâm niệm phải làm sao cho thiên hạ biết tới nhạc Việt Nam và nhạc châu Á...

Tạo lập một trường phái hát song thanh châu Âu

Trần Quang Hải biết chơi 15 loại nhạc khí: từ mandolin, violon, đến piano, rồi đàn tranh, đàn cò, tự học đàn độc huyền, sinh tiền, ghi ta, sáo tây... Năm 1966, ông có học một năm đàn vina và tampura của Ấn Độ, trống zarb Ba Tư, đàn cò Tàu, đàn gamelan của Indonesia. Năm 1967, một nhạc sĩ đã hướng dẫn ông học đàn môi, sau đó ông tự học và sáng tạo nên kỹ thuật đánh đàn môi, tự áp dụng vào các loại đàn môi của Việt Nam, Indonesia, châu Âu. Nhưng ông thường chơi đàn tranh, đã phát hành 15 đĩa nhựa 33 vòng và 4 CD đàn tranh. Sau khi thực hiện đĩa hát La Cithare Vietnamienne (Lục huyền Cầm Việt Nam) par Tran Quang Hai đầu tiên vào năm 1971 tại Paris, dần dần ông được giới nhạc sĩ ở Pháp biết tới. Sau đó, cả châu Âu, rồi cả thế giới biết tới ông qua số buổi hòa nhạc và đại nhạc hội có ông tham dự.

Nhưng thành công lớn nhất của Trần Quang Hải là khám phá kỹ thuật hát đồng song thanh vào năm 1969. Hát đồng song thanh là kỹ thuật hát hai giọng cùng một lúc của người Mông Cổ và Tuva. Những người chăn ngựa ngồi trên núi một mình nghe tiếng gió thổi xuyên qua lá, và tiếng nước suối chảy róc rách trên núi mới bắt chước để hát giải sầu. Từ đó mới có hát đồng song thanh gọi là Khoomei (giọng hầu). Từ khi khám phá kỹ thuật hát đồng song thanh vào năm 1969, ông tự tập và lập ra một trường phái hát song thanh châu Âu, đến nay đã có lịch sử gần 30 năm. Chính nhờ bộ môn này mà ngày nay nhiều giới nghiên cứu biết tới ông trong nhiều lĩnh vực: Âm nhạc, y khoa, âm thanh học, soạn nhạc, âm nhạc điều trị học, tâm lý điều trị học, khoa đỡ đẻ. Ông đã khắc phục kỹ thuật hát đồng song thanh, và sáng tạo thêm một số kỹ thuật thể nghiệm mà trên thế giới này chỉ có một mình ông có thể hát được. Ông cộng tác với 40 đài truyền hình của nhiều quốc gia để làm những chương trình giáo dục âm nhạc. Năm 1989, Trần Quang Hải làm một cuốn phim 38 phút về hát đồng song thanh, đoạt bốn giải quốc tế tại Estonia, Pháp, Canada.

Ông "vua" muỗng

Giới nghiên cứu âm nhạc thế giới còn nhắc đến Trần Quang Hải với tư cách là một ông vua của thể loại đánh muỗng. Nghệ thuật đánh muỗng do ông phát triển ở hải ngoại trải qua gần 40 năm. Khi sang Pháp, ông khám phá ra kỹ thuật gõ muỗng không phải chỉ có ở Việt Nam mà có ở châu Âu, Mỹ, Canada, Nga, Thổ Nhĩ Kỳ, thậm chí ở Philippines, Indonesia.

Khoảng năm 1965, Trần Quang Hải gặp Roger Mason, một nhạc sĩ Mỹ đánh muỗng rất hay. Hai người thành một cặp thường trình diễn chung tại Trung tâm American ở Paris và một vài địa điểm chơi dân nhạc. Mỗi lần gặp nhau hai người thi "đấu" muỗng với nhau. Mỗi người phải "sáng tác" kỹ thuật mới để hạ "đối phương". Thường là Trần Quang Hải thắng, nhưng cũng có khi thua. Với các lần gặp gỡ đó, ông dựng nên một trường phái gõ muỗng đặc biệt. Năm 1967, ông tham dự một đại nhạc hội dân gian tại Cambridge (Anh). Trong dịp này có một cuộc thi gõ muỗng, gồm 30 nhạc sĩ thuộc 20 quốc gia tham dự. Ông tham dự với tư cách nhạc sĩ Việt Nam. Ông được vào chung kết, và sau cùng thắng giải, được "tôn" là "Vua Muỗng" (King of Spoons). Từ đó tới nay, ông đã sáng tạo hơn 10 kỹ thuật mới, và đặc biệt là kỹ thuật biến cặp muỗng thành đàn synthetizer có thể gõ bất cứ bài nhạc nào. Ông trở thành nhạc sĩ chơi muỗng duy nhất trên thế giới độc tấu muỗng trên sân khấu.

Theo gương người cha - nhạc sĩ Trần Văn Khê - ông ước nguyện trở về trao lại cho đất nước những nghiên cứu âm nhạc Việt Nam của hơn ba mươi năm lăn lộn ở xứ người. Ông kỳ vọng, thế hệ trẻ có người tiếp nối để mang lại cho nhạc Việt một chỗ đứng ngang hàng với âm nhạc thế giới .

HƯNG BÌNH
(Báo Đại đoàn kết)

----------------------------------------

Nhạc sĩ Trần Quang Hải: Hội viên của 20 hội nghiên cứu âm nhạc quốc tế; dạy nhạc ở trên 100 trường đại học của 50 quốc gia trên thế giới; đã trình diễn gần ba nghìn buổi cho trên 100 đại hội liên hoan nhạc cổ truyền quốc tế của 60 quốc gia từ năm 1966 tới nay; đã có 15 đĩa nhựa 33 vòng, 8 CD, và 4 phim video, và tham gia vào 10 CD của những cơ quan nghiên cứu ngoại quốc; chuyên gia duy nhất trên thế giới về hát song thanh, có 8.000 học trò theo học bộ môn này ở 70 quốc gia...

•• Âm nhạc cổ truyền

•• Nhạc mới

•• Tiểu sử nhạc sĩ

•••• Nghệ sĩ từ trần

•• Nghiên cứu gia VN

•• Nhạc thiểu số

•• Tiểu sử ca sĩ

•• CA TRU

•• HÁT XẨM & TRỐNG QUÂN

•• Nhạc Hàn Quốc

•• Nhạc Nhựt Bổn

•• Nhạc Trung quốc

•• Nhạc Đông Nam Á

•• Nhạc Mông Cổ

•• Nhạc sắc tộc

•• Nhạc Tuva

•• song thanh tác giả khác

•• song thanh TQH

•• Giọng trị bịnh

•••• Chakra - Yoga

•• Ca sĩ Khoomei

•• Nghiên cứu gia Khoomei

•• Âm thanh học

•• Ngôn ngữ khác

•• Đàn Mội Hmông

•• Tiêm ban sach và nhac cu

•• Tiểu sử dân tộc nhạc học gia

•• Trang nhà dân tôc nhac hoc

•• Phân mêm : Phân tach bôi âm

•• Muông

•• Tran Quang Hai

•• Nhac si Viêt Nam

•• Hat dông song thanh

•• Bach Yên

•• VIDEO/CD trên WEB

•• Nhạc Việt cổ truyền

•• Đàn Môi

•• Tiểu sử nhạc sĩ

•• Tiểu sử

•• Phỏng vấn báo, radio

•• Bài viết

Visitors: 19981828