Music news from a Vietnamese traditional musician

Category » Du ký TQH

Dạy hát đồng song thanh ở Venice (Ý), 10.2004 - phần 2

Venice chủ nhựt 10 tháng 10, 2004

Sáng hôm nay nơi tôi ở chỉ còn có một mình tôi. Các giáo sư khác đi về hết . Bà dọn phòng và dọn điểm tâm cũng không có đến và có nói với tôi là bà có chuẩn bị sẵn bánh mì, bơ, mứt. Tôi chỉ cần đi xuống chỗ có máy bán cà phê mua cà phê uống đỡ . Như vậy bà ấy không cần phải đến . Tôi đồng ý vì Bà cũng có gia đình và cũng cần một ngày nghỉ với chồng con .

9giờ sáng tôi đi sang công trường San Marco chụp một số hình, và đi bộ tới chiếc cầu Rialto (cũng là một nơi đáng xem ở Venice) . Du khách tấp nập đi ngoài đường . Tôi ghé một vài nơi chụp phong cảnh để lưu niệm .

11 giờ trưa tôi trở lại gần quán cơm để chờ giờ ăn trưa . Ghé vào một tiệm cà phê để tên là S.Giacomo . Tôi nghĩ là một tiệm cà phê Ý thôi . Tới chừng bước vào bên trong mới thấy người đứng nơi quày là một người đàn bà Á châu . Sau đó mới biết là người Trung quốc .

Tôi uống một ly capucino cũng tạm ngon . Rồi đi lại nhà hàng ăn cơm trưa . Hôm nay có ông chủ tiệm ở đó . Tôi đang ngồi chờ dọn món bún với nước sốt cà chua , thì thình lình ông chủ tiệm bước lại gần bàn tôi và nói :

« Xin kính chào giáo sư . Ông cho phép tôi đứng chụp một tấm hình với ông được không ? Con trai tôi sẽ chụp để làm quảng cáo trên báo

« Xin ông cứ tự nhiên », tôi đáp. « Ðó là một vinh dự cho tôi chớ ! »

Ăn xong, tôi trở về trung tâm Giorgio Cini để dạy ngày chót của lớp hát đồng song thanh .

Hôm nay tôi cho ôn lại các bài tập từ ngày đầu tiên . Kết quả là mọi người hát hai giọng mạnh hơn và bồi âm nghe rõ hơn . Tôi dạy thêm cách phát ra bồi am số 5 . Sau nửa giờ tập , mọi người đều hát được bồi âm số 5 . Tiếp theo tôi bắt tập thể dục Tây tạng để làm tăng thêm sức mạnh . Bài tập là cách hít đất nhưng phải làm thật chậm và phải làm theo hơi thở hít ra khi hạ mình xuống đất, đít phải hạ xuống gần đất, đầu phải ngước lên . Khi thở ra bằng miệng , phải phùng miệng và thổi ra với tất cả sức mạnh và thật chậm trong khi đít được nâng lên cao và đầu hạ thấp xuống . Càng chậm càng tốt theo sự kéo dài của hơi thở . Lám ba lần như vậy sẽ xuất hạn dầm dề mới được . Có người nghe theo và làm được. Có người không quen làm không được như ý tôi muốn vì làm mau quá . Tôi chỉ muốn cho học trò biết nhiều cách luyện tập chứ không thể nào bắt mọi người phải làm được ngay .

Bài tập chót là bài tập tôi đặt tên là « harmonic kiss » (nụ hôn bồi âm) tức là để hai miệng lại gần nhau nhưng không được đụng nhau . Ðây là một trong những bài tập giúp cho một cặp vợ chồng hay tình nhân có thể hòa giải sau khi có chuyện gây gổ nhau . Mọi người đều lấy làm lạ chưa hiểu tại sao « nụ hôn bồi âm » có thể làm cho cặp vợ chồng thuận thảo nhau trở lại .

Tôi mới giải thích là khi người vợ chu miệng tròn cặp môi, phát ra một âm thanh « u » với giọng hát to và đều và kéo dài khoảng 15 giây , trong khi đó người chồng để miệng mình tới thật gần miệng vợ và phải nín thở cùng một lúc phải làm cái miệng theo cách đọc chữ « oa , oa, oa » như em bé khóc « oa ! oa ! »mà không được ra tiếng . Với cách đó những bồi âm từ âm chánh phát ra từ miệng vợ chạy vào miệng của chồng và với cách thay đổi thể tích của miệng thì hai người có thể nghe một vài bồi âm phát ra . Khi người vợ hát như thế , mắt nhắm nghiền, người chồng mắt nhìn vợ đang chu miệng với đôi môi tròn như chờ đón một nụ hôn . Chính giây phút đó làm cho người chồng có thể nhớ lại những năm tháng chung sống hạnh phúc của thời niên thiếu của lúc gặp nhau ban đầu . Ngưòi chồng có thể hối hận vì đã làm buồn phiền vợ mình và cảm thấy mình bậy. Anh có thể ôm vợ xin lỗi . Người vợ sẵn sàng tha thứ cho chồng . Ðó là cách hòa giải nhờ vào bài tập « nụ hôn bồi âm » . Nhưng phải tập bài tập này lúc hai người đang ôn hòa với nhau , chứ đang giận nhau , gây nhau thì khó mà bắt đầu tập kiểu hát này . Ngoài ra có thể tập khi hai người đang ôm nhau tắm . Chính sự âu yếm này càng có thể làm tăng sự yêu thương . Phương pháp này gọi là « âm nhạc điều trị học » (music thérapy / musicothérapie), có nghĩa là dùng âm nhạc để trị bịnh .

Tôi chấm dứt lớp dạy bằng một màn trình diễn các loại đàn môi, muỗng . Học trò trố mắt nhìn thán phục, và vỗ tay hoan nghinh quá xá .

Tôi cùng các học trò chụp hình kỷ niệm . Ai cũng muốn chụp hình riêng với tôi để giữ một kỷ niệm sau 3 ngày học với tôi . Một vài người hỏi tôi có dạy riêng hay không , và cũng có người xin địa chỉ để mời tôi tới tỉnh của họ dạy một lớp hát đồng song thanh cho họ và các bạn của họ . Tôi rất mãn nguyện là phương pháp dạy hát đồng song thanh của tôi đã mang lại niềm vui cho mọi người và tạo một trường phái mới .

Trong đám học trò , hôm nay tôi thấy có một cậu trẻ người Á châu ngồi nghe trong phòng mà tôi không biết là ai . Khi chấm dứt lớp học thì cậu ấy chạy lại chào tôi :

« Kính chào Bác. Con tên Vũ, học trò của thầy Phạm Ðức Thành dạy đàn bầu . Con ở bên Hoa Kỳ, tiểu bang North Carolina, được học bổng sang Ý học nhạc ba tháng . Con mới từ bên Anh về , biết Bác có dạy ở đây nên con tới tìm Bác để chào. »

Tôi cũng chào lại :

« Con học đàn bầu với Phạm Ðức Thành hả ? Tốt quá . Năm nay con được bao nhiêu tuổi ? »

« Dạ , con được 21 tuổi. Con rất vui được nói chuyện với Bác . Thầy con có nhắc tới Bác . Con lại có dịp vào trang nhà của Bác, biết Bác nghiên cứu nhạc Việt và hát đồng song thanh . Con rất kính phục Bác là người đã đóng góp rất nhiều trong việc làm cho thế giới biết tới nhạc Việt ở hải ngoại . »

Tôi hỏi thăm cháu Vũ học hành ra sao và biết là cháu có ý định học y khoa để trở thành bác sĩ và sau đó sẽ để dành thì giờ học nhạc cổ truyền . Tôi mừng là thấy một cậu trẻ sinh ra và lớn lên ở hải ngoại mà còn biết nói tiếng Việt và lại muốn học hỏi nhạc dân tộc hơn là nhạc tây phương . Ðiều này rất hiếm trong thời buổi này .

Tôi mới cháu Vũ về phòng của tôi tại trung tâm . Tôi hỏi thăm gia đình cháu và sau đó mời cháu đi ăn cơm tối với tôi . Tối nay có ba người học trò : cô Jennifer , người Mễ tây cơ lập gia đình với một người Ý ở Venice , một cậu học trò tên Nirjan Flavio Gorvisieri, ca sĩ và thích về thiền và trị bịnh bằng giọng và cũng là người coi về nhạc trị bịnh ở một đại hội liên hoan nhạc ở xứ Ý cùng với cô bạn người Ba Tư tên là Mercedeh Azar Riahi cùng đi ăn cơm với tôi tại nhà hàng Antica Sacrestia .

Tối nay tôi ăn một pizza đặc biệt mà chồng cô Jennifer Cabreva Fernandez cho là đặc biệt nhứt của tiệm này vì anh ta ăn đây mỗi tuần .

Quả thật ngon thiệt . Pizza với thịt nguội un khói , có trứng gà , sốt cà chua . Ăn một pizza là đủ no vì to lắm . Tất cả mọi người đều ăn pizza khác nhau . Trong khi ăn tôi giải thích về sự ích lợi của hát đồng song thanh và cách hãm thanh khi hát để cho người nghe rõ bồi âm mà không còn nghe âm thanh chánh . Cậu Nirjan muốn mời tôi tham dự đại hội liên hoan do anh làm giám đốc nghệ thuật tức là người lựa chọn nghệ sĩ cho đại hội âm nhạc . Tôi chưa biết trả lời ra sao vì công việc của tôi càng ngày càng nhiều . Nhưng tôi cho biết là tôi rất muốn trình diễn tại đại hội đó trong tương lai . Cháu Vũ làm quen được với vài bạn mới và đề nghị sẽ biểu diễn đàn bầu cho mấy người học trò nghệ sĩ của tôi .

Buổi tối cuối cùng tại Venice chấm dứt . Tôi từ giã mọi người và hẹn sẽ gặp lại nhau trong tương lai . Cháu Vũ có thể sang Paris trong tháng 11 . Như vậy tôi có cơ hội gặp lại cháu ở Paris trong một tháng nữa . Cháu sẽ trở về Mỹ đầu tháng 12 và tiếp tục học y khoa như cháu dự tính .

Venice thứ hai 11 tháng 10, 2004

Sáng nay lúc 9giờ 30 có một tàu taxi đến đưa tôi ra phi trường Marco Polo để trở về Paris .

10 giờ tôi tới phi trường . Phải làm đuôi để gởi hành lý mất cả giờ mới gởi được hành lý . Cách làm việc ở phi trường này rất chậm mất rất nhiều thì giờ . Mới biết rằng mỗi phi trường có một cách làm việc khác nhau .

12giờ 30 tôi lên máy bay Air France AF 2309. Về tới Pháp, Bạch Yến ra đón tôi tại phi trường , rồi chúng tôi đi ăn phở ở tiệm Bi Da Việt Nam, một tiệm phở ngon nhứt nhì ở Paris .

Chuyến đi dạy hát đồng song thanh gặt hái thành công vì tôi được mời trở sang Venice năm 2005 trong ba ngày 7-8-9 tháng 10 . Tôi sẽ có thêm học trò người Ý trong số hàng ba trăm người Ý đã học với tôi từ nhiều năm qua . Tôi đã gieo hạt giống hát đồng song thanh khắp mọi nơi , đặc biệt là ở xứ Ý tôi đã đi dạy ở nhiều tỉnh từ Bắc tới Nam (Milano, Torino, Vicenza, Venezia, Grossetto, Bologna, Genova, Bergamo, Volterra, Siena, Cuomo, Napoli, Roma) và tại hai đảo Sicilia và Sardinia.

Tôi mơ một ngày có cơ hội dạy người Việt kỹ thuật này vì tôi ước muốn sẽ có một người Việt tiếp tục việc làm của tôi khi tôi không còn sức để quãng bá một cách độc nhất vô nhị này .

Trần Quang Hải (mùa thu 2004)

•• Âm nhạc cổ truyền

•• Nhạc mới

•• Tiểu sử nhạc sĩ

•••• Nghệ sĩ từ trần

•• Nghiên cứu gia VN

•• Nhạc thiểu số

•• Tiểu sử ca sĩ

•• CA TRU

•• HÁT XẨM & TRỐNG QUÂN

•• Nhạc Hàn Quốc

•• Nhạc Nhựt Bổn

•• Nhạc Trung quốc

•• Nhạc Đông Nam Á

•• Nhạc Mông Cổ

•• Nhạc sắc tộc

•• Nhạc Tuva

•• song thanh tác giả khác

•• song thanh TQH

•• Giọng trị bịnh

•••• Chakra - Yoga

•• Ca sĩ Khoomei

•• Nghiên cứu gia Khoomei

•• Âm thanh học

•• Ngôn ngữ khác

•• Đàn Mội Hmông

•• Tiêm ban sach và nhac cu

•• Tiểu sử dân tộc nhạc học gia

•• Trang nhà dân tôc nhac hoc

•• Phân mêm : Phân tach bôi âm

•• Muông

•• Tran Quang Hai

•• Nhac si Viêt Nam

•• Hat dông song thanh

•• Bach Yên

•• VIDEO/CD trên WEB

•• Nhạc Việt cổ truyền

•• Đàn Môi

•• Tiểu sử nhạc sĩ

•• Tiểu sử

•• Phỏng vấn báo, radio

•• Bài viết

Visitors: 10573691